NIEUWSEconomie

Europese Commissie: corona duwt EU in recessie, krimp van 1 procent voorspeld

De Europese Commissie verwacht dat de coronapandemie de eurolanden dit jaar in een economische recessie duwt. Volgens Europees Commissaris Gentiloni (Economie) duiden de nieuwste Brusselse ramingen op een krimp van de economie met 1 procent, in februari werd nog 1,4 procent groei voorspeld. Financiële steunmaatregelen en het oprekken van de Europese begrotingsregels moeten de economische klap verzachten.

Europees Commissaris Paolo Gentiloni.Beeld AFP

‘Of het erger wordt dan de eurocrisis, kan ik niet zeggen. Wel dat het ernstig is’, zei Europees commissaris Gentiloni (Economie) vrijdag in een gesprek met drie Europese kranten, waaronder de Volkskrant. Hij toonde zich optimistisch over het steunpakket dat de Commissie presenteerde. ‘Dit is geen klein bier. Dit pakket maakt het lidstaten mogelijk samen niet enkele tientallen maar honderden miljarden euro’s in te zetten om de coronacrisis te bestrijden.’

De voorstellen van de Commissie – die maandag door de ministers van Financiën besproken worden – voorzien in het maximaal oprekken van de Europese begrotingsregels. De bestaande clausules in het Stabiliteitspact om de teugels te laten vieren (uitzonderlijke situatie, niet schuld van de lidstaten, instortende groei) worden allemaal benut. Volgens Gentiloni is dit nodig om de financiële markten vertrouwen te geven dat de EU-landen dit keer alles op alles zetten om een diepe recessie te voorkomen. Gebrek aan vertrouwen tijdens de kredietcrisis (2008-2009) en de daaropvolgende eurocrisis (2010-2014) zorgden voor de grootste economische neergang in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog.

De belofte van de Commissie de ‘volledige flexibiliteit’ van het Pact toe te staan, geeft lidstaten de kans miljarden extra uit te geven zonder dat dit tot berispingen of boetes van Brussel leidt. Het geld kan naar de zorgsector gaan maar mag ook worden gebruikt om werktijdverkorting te bekostigen.

Italië, dat kampt met een veel te hoge staatsschuld, was de eerste lidstaat die om clementie vroeg. Commissievoorzitter Von der Leyen garandeerde Rome alle benodigde hulp. ‘Op dit moment zijn we allemaal Italianen.’ Volgens Von der Leyen staat Europa pas aan het begin van de corona-epidemie.

Vrijdag beloofde de Duitse minister van Financiën Scholz ‘onbeperkte steun’ voor Duitse bedrijven die in problemen raken. Frankrijk, Spanje Zweden, Denemarken kondigden ook omvangrijke hulpprogramma’s aan. Minister Hoekstra van Financiën trapte eerder deze week nog op rem. In een brief aan de Tweede Kamer noemde hij ‘vergaande overheidsmaatregelen’ om de economie te helpen ‘vooralsnog niet nodig’.

Regels voor staatssteun verruimen

Naast het oprekken van de regels om lidstaten aan te moedigen de geldkraan open te draaien, wil de Commissie ook het EU-budget inzetten om de crisis te verzachten. Eerder deze week ging het om investeringen van 25 miljard euro aan, dat is inmiddels verhoogd tot 37 miljard. Het gaat om niet gebruikte miljarden (‘slapend geld’) uit het EU-budget dat nu mag worden ingezet voor de zorg of bedrijven in nood. Normaliter gaat ongebruikt geld terug naar de lidstaten. De Commissie stelt dat de 37 miljard euro verhoogd kan worden met nog eens 28 miljard als de lidstaten dat willen.

Europees Commissaris Paolo Gentiloni.Beeld AFP

Verder zet de Commissie 1 miljard euro in als garantie voor de Europese Investeringsbank (EIB) die daarmee 8 miljard aan goedkope leningen kan verstrekken voor circa 100 duizend middelgrote bedrijven met financieringsproblemen. Tevens verruimt de Commissie de regels voor staatssteun aan bedrijven die door de corona-epidemie in problemen komen. Regeringen kunnen bijvoorbeeld de btw en belastingen tijdelijk verlagen of later innen. Verzoeken daartoe zullen heel snel door de Commissie beoordeeld worden, indien mogelijk binnen 24 uur.

‘Ik ben ervan overtuigd dat de maatregelen van de lidstaten en de EU samen de economische neergang kunnen beperken’, zegt Gentiloni. Von der Leyen riep de lidstaten en het Europees Parlement op de voorstellen zo snel mogelijk goed te keuren.

Gentiloni ontkent niet dat Italië (zijn thuisland) heeft nagelaten in economisch gunstiger jaren een buffer aan te leggen en daardoor nu extra kwetsbaar is voor de recessie als gevolg van de corona-epidemie. ‘Maar dit is niet de tijd om te discussiëren of een bepaald lidstaat de begrotingsregels al dan niet heeft gevolgd. Nu moeten we samen optrekken tegen de coronacrisis die een ernstige bedreiging is voor mensenlevens, de zorgsector en onze economieën.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden