Nieuws Europese Unie

Europese christen-democraten hebben er genoeg van en willen breken met Orbán

Het geduld in de Europese Volkspartij met de Hongaarse premier Viktor Orbán raakt op. Het CDA en de christen-democraten uit België en Luxemburg willen dat Orbáns Fidesz-partij uit de EVP wordt gezet of wordt geschorst. Het is voor het eerst dat een formeel verzoek hiertoe wordt ingediend.

De Hongaarse premier Orbán in het Europees Parlement. Beeld AFP

De christen-democraten uit Vlaanderen, Wallonië en Luxemburg stuurden EVP-voorzitter Joseph Daul donderdag een brief waarin zij vroegen om Orbáns uitzetting. Het CDA volgde later op de dag met een brief waarin het eveneens verzocht om de positie van Fidesz ter discussie te stellen.

Binnen de EVP, een samenwerkingsverband van Europese christen-democratische partijen, bestaat al langer onvrede over de rechts-nationalistische regering van Orbán. Hem wordt verweten dat hij met zijn autocratische beleid de Europese democratische waarden en rechtsstaat bedreigt. De critici binnen de EVP zijn vooral afkomstig uit de Benelux-landen en Scandinavië, maar tot dusver gebeurde er weinig. Dat moet nu veranderen vindt het Noord-Europese afwijzingsfront.

Persoonlijke aanval

Meer dan ooit hebben zij het gevoel dat de maat vol is. Zij storen zich met name aan de campagne die Orbán momenteel voert tegen Jean-Claude Juncker, de voorzitter van de Europese Commissie. Op aanplakbiljetten in een krantenadvertenties wordt de Luxemburger ervan beticht dat hij samen met investeerder George Soros de poorten van Hongarije en Europa open wil zetten voor migranten. De Hongaarse premier mag graag ageren tegen de Europese Unie, maar deze persoonlijke aanval op Juncker is wel heel erg ‘laag’ en schreeuwt om een reactie, zegt een EVP-bron.

Een andere, misschien wel belangrijkere reden om aan te dringen op represailles tegen Orbán, zijn de Europese verkiezingen in mei. Het EVP-lidmaatschap van Fidesz kan de gematigde christen-democraten in de Benelux en Scandinavië stemmen kosten, is de vrees in hun kringen. Vandaar nu de brieven van de partijen uit de Benelux. De EVP-partijen uit Zweden en Finland hebben geen brieven geschreven, maar die hebben al eerder te kennen gegeven dat zij maatregelen willen tegen Orbán. Ook de Portugese christen-democraten hebben in een brief gevraagd om uitzetting of schorsing van Fidesz.

Sleutelrol voor Duitsland

Of het zover komt, valt niet te voorspellen. De Duitse christen-democraten hebben binnen de EVP de sleutel in handen. De Beierse CSU heeft Orbán altijd gesteund. De CDU van kanselier Merkel neemt een tussenpositie in. Veel zal afhangen van Manfred Weber, de CSU’er die de EVP-lijsttrekker is in de Europese verkiezingen en kandidaat voor Junckers opvolging. Hij heeft Orbáns hek tegen immigranten verdedigd. ‘Wanneer iemand een hek optrekt aan een Europese buitengrens, mijn buitengrens, dan verdient hij onze steun, niet onze kritiek. We moeten onze grenzen beschermen’, zei hij vorig jaar tegen de Volkskrant.

Anderzijds heeft Weber hard geoordeeld over de campagne tegen Juncker. Hij heeft ook de CSU en de Oostenrijkse christen-democraten van kanselier Kurz meegekregen in die veroordeling. Zij gaven Orbán tot dusver het voordeel van de twijfel. Zaken zijn dus iets aan het schuiven. Niet in de laatste plaats omdat een groeiend aantal christen-democraten, bijvoorbeeld het CDA, de hoop heeft verloren dat men Orbán binnen het EVP zou kunnen bijsturen.

Poll

Een eventuele uitzetting of schorsing van Fidesz kan de EVP zetels kosten in de Europese verkiezingen. Volgens een vrijdag gepubliceerde Europese peiling staat de Hongaarse partij op 13 zetels (nu 11). Maar een EVP-ingewijde doet laconiek over een mogelijk verlies van die Fideszzetels. De EVP blijft volgens diezelfde poll de grootste fractie in het Europees parlement, met een ruime voorsprong op nummer twee, de sociaal-democraten.

Juncker, een EVP-kopstuk heeft het inmiddels volledig gehad met Orbán. De Europese Commissie publiceerde donderdag een rapport waarin zij tal van beschuldigingen uit zijn campagne tegensprak. Zo is het onzin, aldus de Commissie, dat zij lidstaten dwingt vluchtelingen van buiten de EU op te nemen. ‘Dat is altijd op zuiver vrijwillige basis’.

Orbán in april 2017 in Brussel. Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.