Europese banenmachine komt op stoom

Niet zo lang geleden leed Europa aan de ziekte Eurosclerose: een oplopende werkloosheid in slechte tijden zonder banengroei in goede tijden....

De Europese werkloosheid is aan gestage glijvlucht begonnen. Drie jaar geleden was nog 11,6 procent van de Europese beroepsbevolking werkloos. Dit jaar is de werkloosheid gedaald naar 9,5 procent, een daling van meer dan twee procent in twee jaar. In vergelijking met de Nederlandse werkloosheid (beneden de 3 procent) is dit een hoog percentage, maar naar historische maatstaven is de daling van de Europese werkloosheid spectaculair.

Het is nog niet zo lang geleden dat Europa leed aan de mysterieuze ziekte Eurosclerose. Deze ziekte veroorzaakt dat de werkloosheid wel oploopt in slechte tijden, maar niet terugvalt als de economie weer beter draait. De werkloosheidsontwikkeling in de jaren tachtig en begin jaren negentig vertoont daarom grote gelijkenis met een trap. Bij elke economische tegenslag kwam de werkloosheid een treetje hoger terecht.

Nu vertoont de werkloosheids ontwikkeling gelijkenis met een glijbaan. De belangrijkste reden: de banengroei in Europa is veel groter dan verwacht. De zakenbank Salomon Smith Barney meldt dat de toename van het aantal banen in Europa meer dan een procent hoger ligt dan historisch mag worden verwacht. In 1998 steeg het aantal banen in Europa met 1,4 procent. Vorig jaar is het aantal banen waarschijnlijk met 1,5 procent gegroeid.

De winst voor Europa, zo meldt de zakenbank, is dat de werkloosheidsdaling structureel is, want er is nogal wat ten goede veranderd in Europa.

De arbeidsmarkten zijn gedereguleerd, waardoor er veel meer tijdelijke arbeidscontracten kunnen worden afgesloten. In Spanje werkt inmiddels meer dan een derde van alle werknemers onder tijdelijke contracten. De baanzekerheid voor werknemers is laag, maar het aantal banen in Spanje groeide in 1999 met 4,5 procent.

Tegelijkertijd zijn ook een aantal andere markten gedereguleerd, zoals de telecommunicatie. Van een slapende overheidssector is deze sector veranderd in een grote dynamische Europese banenmotor. Michael Saunders, econoom van Salomon Smith Barney, verwacht vergelijkbare effecten van de Europese deregulering van de sectoren post, transport en electriciteit.

Belangrijk is ook dat in geheel Europa het verschil tussen het bruto- en nettoloon is teruggebracht. De personeelskosten voor werkgevers zijn gedaald en het inhuren van extra personeel is relatief goedkoper geworden.

De zakenbank constateert ook dat er in Europa aan loonmatiging is gedaan. De loonstijgingen in Europa stegen in Europa gecorrigeerd voor inflatie slechts met 0,75 procent. Ook in 1999 stijgen de lonen gecorrigeerd voor inflatie niet meer dan 1 procent. Het Nederlandse poldermodel, beroemd om de loonmatiging, vindt kennelijk al jaren een brede navolging in Europa of is op dit punt helemaal niet zo uitzonderlijk.

Een ontwikkeling waarin Nederland al jaren voorop loopt, is de stijging van het deeltijdwerk. Ook in Europa stijgt het aantal deeltijdwerkers sterk. In de periode 1995-1998 namen ze 14 procent toe tot 18 miljoen werknemers. Ook hiervan gaat een positieve effect uit op de werkloosheid. Niet alleen omdat de beschikbare hoeveelheid werk zo over meer personen wordt verdeeld, maar ook omdat de verdiensten per uur voor hen lager liggen dan die voor full timers. Ook een rol speelt dat mensen die in deeltijd werken vaak op basis van tijdelijke contracten aan de slag gaan.

Het is nog te vroeg voor Europa om victorie te kraaien over de werkloosheid, zo waarschuwt Saunders. Deze is tenslotte nog steeds 9,5 procent en daarmee meer dan het dubbele van de werkloosheid in de Verenigde Staten. De Amerikaanse zakenbank verwacht toch dat de werkloosheid nog dit jaar zal dalen naar 8 tot 8,5 procent.

Dit is goed nieuws voor de economie in Europa. Werklozen die een baan vinden, gaan er in inkomen op vooruit en geven meer uit. Hiervan profiteert de Europese economie, waardoor vervolgens weer meer werk ontstaat. Europa is genezen van de euroscleroses.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden