Europees ultimatum: deze week deal of Grexit

De regeringsleiders van de eurolanden geven Griekenland nog één kans. Uiterlijk donderdag dient premier Tsipras een ingrijpend hervormingsplan op tafel te leggen dat zondag door de EU-leiders moet zijn goedgekeurd. Lukt dit niet dan gaat de geldkraan naar Griekenland definitief dicht en is een bankroet onafwendbaar.

Premier Tsipras in gesprek met Mario Draghi. Beeld AP

'Ik heb het nooit willen zeggen maar doe het nu luid en duidelijk: de laatste deadline voor Griekenland eindigt zondag', zei EU-president Tusk dinsdagavond na spoedoverleg met de euroleiders over Griekenland. 'We bevinden ons op het kritiekste moment in de geschiedenis van de EU en de eurozone.' Het vier uur durende overleg met Tsipras verliep volgens betrokkenen in een 'emotionele en gespannen sfeer'.

Voorzitter Juncker van de Europese Commissie trommelde met zijn vuist op het spreekgestoelte toen hij na afloop zijn ongenoegen over Athene uitte. 'De Griekse regering moet nu duidelijk maken welke kant ze op wil. Wij hebben een zeer gedetailleerd Grexit-scenario klaarliggen. Niet omdat ik wil dat Griekenland uit de eurozone vertrekt, integendeel. Maar ik kan het niet langer uitsluiten.'

Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker en Voorzitter van de Europese raad Donald Tusk. Beeld anp

Guillotine

'De guillotine is klaargezet', zei een EU-ambtenaar. Tsipras hield het bij vertrek niettemin op een 'positief gesprek'. Hij zei dat zijn plannen snel zullen komen en dat die een eind aan de Griekse crisis moeten maken. Hij gaf geen details over de voorstellen, maar volgens betrokkenen vraagt Tsipras om een nieuwe lening uit het Europees noodfonds van minstens 30 miljard euro om de komende twee jaar zijn schuldeisers af te betalen.

Als hij zijn verzoek donderdag indient bij de andere eurolanden, zal de Eurogroep er vermoedelijk vrijdag of zaterdag over spreken. Zondag komen de leiders van alle EU-landen bij elkaar in Brussel om het finale oordeel te geven. Bij een 'ja' kunnen de onderhandelingen worden gestart, zo niet dan gaat de deur naar Griekenland dicht. Tusk: 'Ik heb niet alleen de leiders van de eurolanden voor zondag uitgenodigd maar van alle EU-lidstaten omdat de gevolgen van een Grexit de hele Unie treffen.' De leiders zeiden alles te zullen doen om de stabiliteit in de eurozone te garanderen.

Dreigend bankroet

Juncker benadrukte dat het 'nee' tegen de geldschieters zondag bij het Griekse referendum, de onderhandelingspositie van Tsipras aanzienlijk heeft verzwakt. De Griekse premier staat nu voor de taak zijn parlement en kiezers te overtuigen toch de bezuinigings- en hervormingseisen van de crediteuren te accepteren. Merkel beklemtoonde dat die eisen zwaar zullen zijn, wil een nieuwe lening voor Athene goedgekeurd worden door de parlementen van de andere achttien eurolanden.

Het water staat de Grieken aan de lippen sinds vorige week maandag de banken dichtgingen en de Grieken maximaal 60 euro per dag uit de geldautomaat kunnen halen. In deze chaotische situatie weigert de ECB de kredietsteun voor Griekse banken te verhogen en dreigt het financiële systeem van het land in te storten.

Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem. Beeld EPA

Frustratie

Zelfs als het nieuwe Griekse plan zondag een gunstig onthaal krijgt, wordt het nog een race tegen de klok. Een meerjarig hulpprogramma opstellen kost minimaal enkele maanden als Griekenland volop meewerkt. Ondertussen moet het in juli en augustus ruim 7 miljard euro aan de ECB en het IMF aflossen, geld dat Athene niet heeft. Naast het langetermijnprogramma is er daarom een brugkrediet nodig, maar daarover zijn de andere eurolanden verdeeld.

De frustratie bij de regeringleiders was al duidelijk bij aanvang van het spoedoverleg. De Franse president maande Tsipras tot 'snelheid'. 'We gaan niet elke drie maanden over Griekenland vergaderen.' De Litouwse president Grybauskaité vroeg zich openlijk af of Tsipras dom is of bluft. 'Voor de Grieken is altijd alles maar mañana', aldus een geïrriteerde Grybauskaité.

Drama

Het waren prachtige jaren voor de autobranche in Drama. Maar nu zijn de banken gesloten, is de autoverkoop ingestort en resteren slechts schulden. Ana van Es bericht uit de Griekse stad over de gevolgen van de crisis (+).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden