Europees remsysteem ontbrak in gevaarlijke spoorbocht Spanje

Een beveiligingscamera legde de ramp in de gevaarlijke bocht vast.Beeld ap

Er zijn twijfels gerezen of het Spaanse netwerk voor de hogesnelheidstrein voldoende is beveiligd door de Europese veiligheidsstandaard voor het spoorwegverkeer (ERTMS). De installatie van een dergelijk systeem had de treinramp bij Santiago de Compostela kunnen voorkomen, zei donderdag de leider van de Spaanse machinistenvakbond.

In de gevaarlijke bocht waarin woensdagavond de Spaanse trein ontspoorde ontbrak het intelligente systeem dat de snelheid terugbrengt door automatisch af te remmen. In plaats daarvan was er een alarmsysteem dat waarschuwt, maar niet in alle gevallen automatisch afremt.

Ook Europees commissaris van transport Siim Kallas wees gisteren op de verantwoordelijkheid voor het ontbreken van het systeem in de bewuste bocht. 'Laten de Spaanse autoriteiten alle feiten openbaar maken, zodat we weten of de veiligheidsmaatregelen op Europees niveau zijn ingevoerd', schreef Kallas op Twitter.

Berucht
Duidelijk is dat de trein met zo'n 190 kilometer per uur de bocht nam. Een stuk minder snel dan de 250 kilometer per uur die gemiddeld op het reistraject wordt gehaald, maar veel te hard voor de vereiste maximale snelheid van 80 kilometer per uur in de bocht. Dat is des te opmerkelijker omdat de bocht, op een plek waar het hogesnelheidstraject over gaat in de traditionele spoorroute, al direct berucht was toen eind 2011 de eerste hogesnelheidstrein op het traject reed. De uitgenodigde reizigers op de inhuldiging hadden toen al moeite zich staande te houden.

Gisteren leek Spanje nog te overdonderd om zich met al te veel details van de verantwoordelijkheid voor de ramp bezig te houden. De treinramp is niet alleen vanwege de omvang van de tragedie een bijna traumatische ervaring. De hogesnelheidstrein is een symbool van de reistechnologie en vooruitgang waar Spanje collectief trots op is. Na China is er geen land ter wereld met zo veel hogesnelheidslijnen als Spanje.

Na de opening van de eerste lijn tussen Madrid en en Sevilla in 1992, groeide de Alta Velocidad Española (Ave) in rap tempo uit tot een netwerk van meer dan 3.000 kilometer. Er werd ruim 45 miljard euro in geïnvesteerd. De comfortabele en punctuele trein behoort tot de wereldtop. Met Madrid als het schakelpunt bieden de hogesnelheidstreinen een aantrekkelijk alternatief voor een zweterige autoreis of een vliegtuigtrip in een land dat bestaat uit geïsoleerde stedelijke gebieden te midden van een uitgestrekte leegte.

Aantrekkelijk exportproduct
Hoewel er door de economische depressie een discussie is ontstaan over de kosteneffectiviteit van het netwerk, blijft de Ave een prioriteit, ook door het belang van het toerisme voor de economie. Bovendien zijn hogesnelheidstreinen, inclusief de aanleg en exploitatie, een aantrekkelijk exportproduct geworden. De Spaanse fabrikant Talgo produceert een deel van het materieel op de hogesnelheidslijnen, met het Franse Alstom als een belangrijke andere leverancier.

Een consortium van Spaanse Ave-producenten won begin dit jaar het 6,7 miljard euro tellende contract voor de aanleg van de Ave tussen Mekka en Medina in Saoedi-Arabië. Hoewel de trein tussen Madrid en Santiago de Compostela technisch gesproken de iets minder snelle Alvia betrof - het Ave-traject is nog niet klaar - drong gisteren vooral de vraag naar de oorzaak van de ramp zich op. De verantwoordelijkheid over het ontbreken van de Europese veiligheidsstandaard werd daarbij genoemd als een van de factoren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden