Europees Parlement doet voorstel over verdeling van huidige Britse zetels - extra Nederlandse zetels na Brexit

Als de Britten in 2019 de Europese Unie verlaten, krijgt Nederland er 3 zetels bij in het Europees parlement. Dat wil een parlementscommissie die zich heeft gebogen over de vraag wat er moet gebeuren met de 73 Britse zetels die vanwege de Brexit vrijkomen.

Beeld anp

Voorts zou een deel van de vrijvallende zetels moeten worden gebruikt om voor het eerst bij de Europese verkiezingen kieslijsten met transnationale kandidaten in te voeren, zodat een Nederlander straks ook op een Belg of Griek kan stemmen.

De voorstellen werden dinsdag in het Europees parlement aangenomen door de commissie voor constitutionele zaken, met 21 stemmen voor, 4 tegen, bij 0 onthoudingen. Ze zijn een eerste stap. Komende maand stemt het voltallige parlement erover. Als dat ook akkoord gaat, dan wordt het voorstel in maart voorgelegd aan de Europese leiders. Het is niet zeker of de plannen het halen. Voor goedkeuring door de leiders is unanimiteit vereist.

Drieslag

De parlementscommissie wil een drieslag maken. Er vallen 73 Britse zetels te verdelen. Daarvan wil zij er 27 gebruiken om lidstaten die nu onderbedeeld zijn extra zetels toe te kennen. Nederland, dat nu 26 zetels heeft, krijgt er drie parlementariërs bij. Daarmee zit het bij het herverdelen in de kopgroep, net onder Frankrijk en Spanje (+5) en gelijk met Italië (ook +3).

De overige 46 zetels zullen in reserve worden gehouden voor het geval er nieuwe lidstaten bij komen en transnationale kieslijsten worden ingevoerd. Mocht het zover niet komen, dan worden de 46 zetels geschrapt en wordt het parlement verkleind van 751 tot 705 zetels. Verkleining is een belangrijke wens van de Europese christen-democraten, verenigd in de Europese Volkspartij, de grootste fractie.

Vette kluif

Voor Nederland zijn de mogelijke extra zetels een meevaller. Hoewel het met Groot-Brittannië een bondgenoot en geestverwant in de EU verliest, boert het niet slecht bij het verdelen van de Britse erfenis. Eerder al sleepte Amsterdam het in Londen gevestigde Europees Geneesmiddelenagentschap in de wacht. Een vette kluif met zijn negenhonderd personeelsleden en dertigduizend hotelovernachtingen per jaar.

Het pikantst in de voorstellen van de parlementscommissie is het idee van de transnationale of pan-Europese kandidaten bij de eerstvolgende Europese verkiezingen in mei 2019. Op dit moment kan een Nederlander alleen zijn stem uitbrengen op een politicus uit eigen land. Volgend jaar kan hij wellicht ook stemmen op een kandidaat uit een andere lidstaat.

Beeld anp

Integratie

Al in de jaren negentig werd geprobeerd daartoe te komen. Het is de droom van Europese federalisten die zoveel mogelijk integratie nastreven. Zij willen EU-parlementariërs die een mandaat hebben van het hele Europese electoraat en niet alleen van kiezers uit hun eigen land. De Franse president Emmanuel Macron stofte het idee vorig najaar af in zijn speech op de Sorbonne, waarin hij allerlei plannen presenteerde voor een sterkere en hechtere Europese Unie.

De voorstanders van transnationale kieslijsten zien deze als een middel om een waarlijk Europees burgerschap te creëren in een EU waarin nationale sentimenten nog steeds overheersen. De tegenstanders vrezen dat lijsten met pan-Europese kandidaten er onder meer toe kunnen leiden dat grote lidstaten onevenredig veel vertegenwoordigers krijgen in het parlement.

Scepsis is er ook bij regeringsleiders die in tegenstelling tot Macron bedenkingen hebben bij plannen voor meer Europa. De pas aangetreden Oostenrijkse kanselier Sebastian Kurz, en ook de regeringen van Polen en Hongarije, willen juist minder Europa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.