NieuwsPoolse rechters

Europees Hof: vervroegde pensionering Poolse rechters onrechtmatig

Een Poolse wet die rechters van het Hooggerechtshof dwong vervroegd met pensioen te gaan, is in strijd met de Europese wetten. De vervroegde pensionering vormt een inbreuk op de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. Dat heeft het Europese Hof van Justitie maandag bepaald.

Honderden mensen demonstreerden vorig jaar in Krakau tegen de gewraakte wet.Beeld NurPhoto via Getty Images

Al in oktober vorig jaar had het hof in Luxemburg in een tussenvonnis geoordeeld dat de maatregel onrechtmatig was. De Europese Commissie had destijds om een spoedvonnis gevraagd. Een door haar aangespannen inbreukprocedure vergt veel tijd, reden waarom de Commissie wilde dat de uitvoering van de gewraakte wet in afwachting van de definitieve uitspraak zou worden stopgezet. Het uiteindelijke vonnis kwam maandag.

De Poolse wet verlaagde de pensioenleeftijd van 70 naar 65 jaar, wat betekende dat 27 van de 72 zittende leden van het Hooggerechtshof moesten opstappen. Onder hen was opperrechter Malgorzata Gersdorf. Als gevolg van het tussenvonnis trok de rechts-nationalistische regering van Polen de wet in en maakt zij de pensionering weer ongedaan. Ook Gersdorf kreeg haar functie terug.

Het definitieve oordeel van het Hof is een belangrijke overwinning voor Europees Commissaris Frans Timmermans. Sinds begin 2016 steggelt hij met de Poolse PiS-regering over de rechtsstaat in Polen. De Commissie liet in een reactie weten blij te zijn dat ook het Hof vindt dat rechters niet zomaar uit hun functie mogen worden gezet, aangezien dit de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht aantast.

‘Europese druk werkt’

Sophie in ’t Veld, europarlementariër voor D66, reageerde eveneens verheugd. ‘De Poolse regering dacht weg te komen met het ondergraven van de rechtsstaat, maar heeft haar hand overspeeld. Het feit dat de conservatieve PiS-regering zelf de wet terugtrok, geeft aan dat Europese druk wel degelijk werkt. Ook Polen kan zich niet buiten de Europese rechtsstaat plaatsen.’

De Poolse regering rechtvaardigt haar juridische hervormingen met het argument dat de rechterlijke macht nog vol zit met functionarissen uit de communistische tijd. De Poolse oppositie beticht haar van autocratische neigingen en meent dat de regering er slechts op uit is rechters ondergeschikt te maken aan de politieke macht.

In december 2017 stelde Timmermans voor het eerst de zware, nooit eerder gebruikte Artikel 7-procedure in werking tegen Polen op beschuldiging van het schenden van de Europese democratische waarden. Vorig jaar september is om dezelfde redenen ook tegen Hongarije zo’n procedure ingesteld. In dit geval op initiatief van Judith Sargentini, europarlementariër van GroenLinks. Vanwege verzet van sommige lidstaten zit er niet veel schot in. Tot verontwaardiging van In ‘t Veld: ‘Politici kunnen niet doorgaan met het outsourcen van politieke problemen naar Europese rechters. Het wordt tijd dat de Europese regeringsleiders zelf hun verantwoordelijkheid nemen en optreden tegen hun collega’s uit Polen en Hongarije.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden