Europees hof: ook Britten mogen gratie vragen

Britten die tot levenslang zijn veroordeeld, moeten altijd de kans krijgen om een gratieverzoek in te dienen. Dat hebben Europese rechters bepaald. Deze jongste interventie vanuit Straatsburg heeft op het eiland tot boze reacties geleid.

VAN ONZE CORRESPONDENT PATRICK VAN IJZENDOORN

LONDEN - 'Life is life.' Dat is het eenvoudige motto dat de Britse rechters en politici hanteren voor misdaden die behoren tot de buitencategorie van het strafrecht. De gevangenissen in het Verenigd Koninkrijk herbergen 49 lifers, wier gezichten gisteren door enkele kranten zijn afgedrukt. Het gaat in de meeste gevallen om meervoudige moordenaars. Veteraan van het gezelschap is Ian Brady, die in 1966 tot levenslang werd veroordeeld wegens het martelen en vermoorden van vijf kinderen.

De uitzichtloosheid van hun situatie is, zo oordeelden de Europese rechters, in strijd met het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Deze uitspraak volgt op een juridische procedure van de 52-jarige Jeremy Bamber, die dertig jaar geleden, met oog op een erfenis, zijn adoptieouders, zijn zuster en haar zes jaar oude tweelingzoontjes had omgebracht. Volgens hem is levenslang zonder mogelijkheid tot gratie in wezen hetzelfde als de doodstraf.

Europese rechters hebben nu bepaald dat levenslang veroordeelden na 25 jaar een gratieverzoek moeten kunnen indienen. De Britse regering heeft een half jaar de tijd om deze uitspraak wettelijk te verankeren, maar de bereidheid daartoe is gering. Minister van Justitie Chris Grayling zei dat de juristen die het EVRM in het licht van de Tweede Wereldoorlog op hadden gesteld, zich in hun graf zouden omdraaien. Het Conservatieve kamerlid Dominic Raab noemde het arrest 'pervers'.

Het is in ieder geval een nieuwe deuk in het toch al beroerde imago van 'Straatsburg'. Nog vers in het geheugen ligt de zaak-Abu Qatada. Vanwege diens mensenrechten was het voor de Britten onmogelijk deze Jordaanse haatprediker het land uit te zetten. Afgelopen weekeinde is hij uiteindelijk vrijwillig vertrokken.

Ook het Europese bevel om stemrecht te verlenen aan gevangenen ligt gevoelig. Het is vrijwel zeker dat het Lagerhuis daar massaal tegen zal stemmen.

Afgelopen mei verklaarde minister van Binnenlandse Zaken Theresa May dat wanneer Straatsburg en Londen blijven botsen, het beter is dat Groot-Brittannië uit het EVRM stapt.

Vrouwenmoordenares

Rosemary West (59, zit sinds 1995).

Zij is de enige vrouw die levenslang vastzit. Ze had samen met haar man tien vrouwen vermoord, onder wie haar dochter en stiefdochter. De rechter zei dat ze wat hem betreft nooit zal vrijkomen, maar bood toch de mogelijkheid om na 25 jaar gratie aan te vragen. Deze mogelijkheid werd weggenomen door de minister. Haar echtgenoot verhing zichzelf tijdens de voorlopige hechtenis.

Yorkshire Ripper

Peter Sutcliffe (67 jaar, zit sinds 1981).

De Yorkshire Ripper, zoals zijn bijnaam luidt, heeft dertien vrouwen vermoord, van wie de meesten werkten als prostituee. Indertijd adviseerde de rechter een levenslange celstraf met een minimum van dertig jaar, maar dat laatste is nooit bekrachtigd door de minister. Drie jaar geleden verzocht de ex-vrachtwagenchauffeur het gerechtshof tevergeefs een minimumtermijn vast te stellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden