INTERVIEWEUROCOMMISSARIS CRISISMANAGEMENT

Europees Commissaris Crisismanagement: ‘Als we niet samenwerken, wint het virus’

Hoe moet een politiek-economisch lichaam van 27 lidstaten reageren op een acute dreiging voor zijn honderden miljoenen inwoners? Niet alleen woedt er een virus, overal beginnen ook de burgers te morren. Eurocommissaris Janez Lenarcic (Crisismanagement) is verantwoordelijk: ‘De Commissie zal alles doen wat mogelijk is om solidariteit te creëren.’

De Franse president Emmanuel Macron bezoekt een veldhospitaal in Mulhouse, in het oosten van Frankrijk. Het militaire ziekenhuis is ingericht om covid-19-patiënten op te vangen.Beeld AFP

Hoe lang de coronapandemie aanhoudt, kan Europees Commissaris Janez Lenarcic (Crisismanagement) niet zeggen. Ook niet hoeveel weken de lockdown nog gaat duren. Maar hij wijst op China waar – met zeer strenge en strikt nageleefde maatregelen – na twee maanden de beperkingen stap voor stap worden versoepeld.

Twee maanden, terwijl veel burgers in Europa na twee weken thuisblijven al beginnen te morren. ‘Komende weken krijgen we de piek van de besmettingen in de EU-landen’, zegt Lenarcic in een video-interview met verschillende Europese kranten, waaronder de Volkskrant. ‘Pas als de piek voorbij is, ligt versoepeling van de maatregelen voor de hand. En dan nog: Europa is geen eiland, dus we moeten ons blijven wapenen.’

U bent verantwoordelijk voor crisismanagement. We zien vooral lidstaten die ieder voor zich zorgmaatregelen doorvoeren, grenscontroles invoeren en op zoek zijn naar medisch materieel. Waar is uw management?

‘Zorg, grensbewaking, het zijn bevoegdheden van de lidstaten. De EU heeft alleen een ondersteunende en coördinerende rol. Het is dus niet verbazingwekkend dat bij de start van de corona-epidemie ieder voor zich handelde en de coördinatie ver te zoeken was. Ook al had de Europese Commissie al in januari om afstemming gevraagd. Inmiddels is de situatie aanzienlijk verbeterd. De Commissie gaat eigenlijk verder dan ze mag met richtlijnen over grenscontroles en bemoeienis met het opheffen van exportverboden voor mondkapjes. Het besef dringt door dat geen enkel land met nationale maatregelen de pandemie het hoofd kan bieden.’

Eurocommissaris Crisismanagement Janez Lenarcic: ‘De ervaring leert dat de pandemie lidstaten dwingt tot vergaande samenwerking.’Beeld Getty Images

Volg het laatste nieuws over het coronavirus in ons liveblog.

Moet de Commissie meer invloed krijgen op het nationale zorgbeleid?

‘Dan moet je het Europees Verdrag veranderen en dat is een moeizame en tijdrovende zaak. De ervaring leert overigens dat de pandemie lidstaten dwingt tot vergaande samenwerking. De ministers voor Volksgezondheid overleggen nu elke dag, zij weten dat nationale maatregelen meer effect hebben als je ze gezamenlijk neemt.’

Hoe voorkomt u een ‘eigen volk eerst’-wedloop op een vaccin, zodra dat er is?

‘Ik hoop echt dat zoiets niet zal gebeuren. De Commissie zal alles doen wat mogelijk is om dan te coördineren, om solidariteit te creëren. Ook met landen buiten Europa trouwens. Als we Afrika of Azië niet helpen komt het virus straks net zo hard weer naar Europa terug. We zitten nu in een razende race naar een vaccin, het duurt nog wel even voor het er is. Tot die tijd rest ons alleen de middeleeuwse maatregel van afstand houden.’

De Italiaanse burger ziet Russische trucks met medische goederen, Chinese mondkapjes en Cubaanse artsen. Hoezo Europese solidariteit?

‘Het is wenselijk dat Europese artsen daar helpen waar de nood hoog is. Kennelijk zijn ze thuis echter ook hard nodig. EU-landen sturen wel mondkapjes en beademingsapparatuur naar Italië. Italiaanse coronapatiënten worden in Duitsland behandeld. Italië staat dus niet alleen. Er is wel degelijk sprake van Europese solidariteit, al zou het meer moeten zijn.’

De coronapandemie drukt ons op het feit dat we voor essentiële medische uitrusting zijn aangewezen op vooral China. Moet Europa niet zelfvoorzienend zijn?

‘Iedereen wil nu dezelfde producten op hetzelfde moment. Dan krijg je tekorten. De Commissie vraagt betrokken bedrijven binnen en buiten Europa hun productie te verhogen. Ze hamert erop dat het vervoer ervan mogelijk blijft, dus geen blokkades voor trucks aan de grenzen. De Commissie organiseert de gezamenlijke inkoop voor lidstaten die dat willen van mondkapjes, testkits en beademingsapparatuur. Als grote speler kun je een betere prijs bedingen. En de Commissie legt een strategische reserve aan van die apparatuur en van vaccins als ze er straks zijn. De EU betaalt 90 procent ervan en verdeelt de voorraden over de landen die ze het hardst nodig hebben.’

De regeringsleiders lijken niet overtuigd van de noodzaak tot samenwerking tijdens de coronacrisis. Ze ruzieden donderdagnacht zes uur lang over de inzet van extra geld om de crisis te verzachten.

‘Ik weet zeker dat ze op termijn wel alles zullen doen om het virus in te dammen en banen te beschermen. Deze crisis is te groot. Of we werken samen en we winnen, of het is ieder apart en dan wint het virus.’

Nieuws De Europese regeringsleiders hebben na zwaar crisisberaad een moeizaam antwoord geformuleerd op wat de grootste economische crisis sinds de Tweede Wereldoorlog dreigt te worden.

Twee vrouwen in Marseille brengen een ode aan de zorg vanaf hun balkon.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden