Europees akkoord: De Jager wint, maar Barroso ook

Duitsland en Nederland hebben gewonnen. Banken, verzekeraars en pensioenfondsen moeten substantieel meebetalen aan de redding van Griekenland, besloten de regeringsleiders van de eurolanden donderdag. Maar wat betalen Berlijn en Den Haag voordeze victorie?

Voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso.Beeld epa

Eerst de overwinning: de banken betalen eenderde (37 miljard euro) van de nieuwe noodlening voor Athene. 'Een goede zaak', zei premier Rutte na afloop van het overleg met zijn collega's. 'Dit resultaat toont de Nederlandse inzet.'

En dan nu de prijs. Die is: meer Europa. Het Europese noodfonds - in 2010 nog opgericht als uiterste redmiddel om een bankroet van eurolanden te voorkomen - wordt de huisbankier van alle zwakke eurolanden.

Het fonds krijgt vergaande bevoegdheden. Het mag straks staatsobligaties van probleemlanden op de markt kopen. Omdat de marktwaarde daarvan fors lager ligt dan de prijs bij uitgifte, wordt op deze manier de staatsschuld kwijtgescholden met Europees geld.

Perverse prikkel

Nog niet zo lang geleden waren Berlijn en Den Haag hier mordicus tegen. Het zou een perverse prikkel zijn voor landen om de geldkraan open te zetten. Als de nood aan de man kwam, was daar immers het noodfonds. Nu gaat het gebeuren.

En hier blijft het niet bij. De voorwaarden om geld te krijgen uit het noodfonds worden versoepeld. De rente gaat omlaag (4,5 naar 3,5 procent), de looptijd van de lening wordt minimaal verdubbeld tot 15 jaar. De tijd dat minister De Jager van Financiën bezwoer dat een lening uit het noodfonds een straf moest zijn, is voorbij.

Verder mag het noodfonds overbruggingskredieten aan landen gaan verstrekken om te voorkomen dat een faillissement ontstaat. En het fonds kan geld uitlenen om banken te herkapitaliseren. Met zo veel nieuwe taken lijkt een verhoging van het beschikbare kapitaal in het noodfonds onvermijdelijk.

Te Europees

Toen voorzitter Barroso van de Europese Commissie onlangs soortgelijke voorstellen presenteerde, werden die door Nederland en Duitsland als 'te Europees' afgewezen.

De overwinning van premier Rutte, minister De Jager en hun Duitse collega's Merkel en Schäuble, gaat gepaard met verdere Europese integratie. De euroleiders hebben de conclusie getrokken dat het los-vast verband van de eurozone niet houdbaar is. Naast een monetaire unie moeten de eurolanden een begrotingsunie worden.
Die trend, afgedwongen door de kredietcrisis, is al langer zichtbaar.

Zo werd eind vorig jaar het toezicht op de banken, aandelenmarkten, pensioenfondsen en verzekeraars Europees gemaakt. Bijna afgerond is het pakket maatregelen dat de eurozone voorziet van een Europees economisch bestuur: strenge afspraken over de hoogte van het financieringstekort, de staatsschuld - afgedwongen met miljardenboetes - en een beoordeling van elkaars ontwerpbegroting om te voorkomen dat landen hun uitgaven laten ontsporen.

Meer Europa

Voorzitter Trichet van de Europese Centrale Bank sprak onlangs over de wenselijkheid van één Europees
ministerie van Financiën.

'De crisis vraagt om meer Europa, niet minder', roepen Barroso en
EU-president Van Rompuy al maanden. In Den Haag willen Rutte en De Jager er niets van weten, in Brussel moeten ze wel.

Minister De Jager van Financiën.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden