Europarlementariërs debatteren met Macron en missen kansen voor open doel

Terwijl de Europese Commissie dinsdag bekendmaakte dat de EU moet worden uitgebreid met weer twee Balkanstaten, verscheen de Franse president Macron in het Europarlement. Kansen te over dus voor een vlijmscherp debat.

Emmanuel Macrón dinsdag in Brussel: 'We mogen het bloedige oorlogsverleden van Europa niet vergeten.' Beeld EPA

Aan Emmanuel Macron ligt het niet. Toegegeven, veel nieuws heeft de Franse president het Europees Parlement dinsdag niet te melden maar dat valt hem moeilijk kwalijk te nemen. Nog maar een half jaar geleden presenteerde hij aan de Sorbonne-universiteit zijn beroemde Europaspeech (12 duizend woorden) met ‘zes sleutels’ om de poorten naar een sterkere EU te openen. Zijn speech in het parlement telt 3.300 woorden, je kunt de wereld niet elke dag opnieuw redden.

Het zou eindelijk eens een ‘echt debat’ worden in het parlement. Geen eindeloze reeks parlementariërs met 1-minuutverklaringen waar de uitgenodigde regeringsleider of Europees Commissaris zich met een kwinkslag vanaf kan maken. Nee, een serieuze discussie met serieuze antwoorden, het parlement had erom gevraagd en Macron was ertoe bereid. Zeg maar de officieuze aftrap van de Europese verkiezingscampagne, parlementsvoorzitter Antonio Tajani glimt dinsdagochtend van trots.

Macron begint somber. Hij ziet een Unie vol verdeeldheid waarin autoritaire krachten en niet-liberale democratieën (Hongarije, Polen) aan de winnende hand zijn. ‘Een Europese burgeroorlog doemt op waarbij nationalisme het wint van wat ons verenigt.’ De EU moet zichzelf opnieuw uitvinden, waarschuwt Macron. ‘Het Europese model is krachtiger dan ooit, maar tegelijk kwetsbaar.’

Hij herhaalt zijn pleidooi voor meer Europese soevereiniteit zonder dat de nationale macht verwatert. De migratiestromen, het klimaat, de wereldhandel, defensie, voedselveiligheid, alle grote problemen vereisen een Europese aanpak. En Europees geld in de vorm van een groter EU-budget mede gevuld door Europese belastingen.

Ik ben geen slaapwandelaar die apathisch toeziet hoe de Europese Unie wordt gesloopt, besluit Macron. ‘We mogen het bloedige oorlogsverleden van Europa niet vergeten.’ Ovationeel applaus valt hem ten deel, het moet Macron goed doen. In Parijs, 500 km westwaarts, ligt hij steeds vaker onder vuur. De glans van zijn verkiezingsoverwinning is verdwenen, gezandstraald door de dagelijkse protesten.

Méér Europa

De eerste parlementariër die het woord krijgt is fractieleider Manfred Weber van de Europese Volkspartij (christendemocraten). Hij houdt een gloedvol betoog over méér Europa, met echte Europese democratie (het parlement), een echte Europese regering (de Europese Commissie), en echte Europese wetten. ‘Mijn angst is niet een tweede Brexit, maar een bang Europa’, aldus Weber. Maar een vraag voor Macron? Die heeft hij niet.

Hetzelfde geldt voor Guy Verhofstadt (fractieleider liberalen). Van hem de bekende these dat de natiestaat de bron van alle Europese ellende is en alleen meer moed (lees: meer Europa) de Unie crisisbestendig maakt. Maar een vraag voor Macron komt er niet.

De Groenen, de conservatieven, ook zij preken louter voor eigen parochie. Commissievoorzitter Juncker komt evenmin verder dan clichés als ‘de geschiedenis wordt vandaag geschreven en ik wil dat we dat samen doen’.

Een finale aan gemiste kansen, zo laat de discussie zich nog het best omschrijven, het Nederlands elftal op de penaltystip. Het lentebriesje dat zachtjes over het water strijkt dat het parlementsgebouw in Straatsburg omringt, veroorzaakt meer rimpelingen.

Geen antwoord

De enigen die Macron wel iets vragen zijn de sociaaldemocratische leider Udo Bullmann (‘Wie zijn uw vrienden: madame Nein (Merkel) en de mini-Schäuble’s in Berlijn?’) en CDA’ster Esther de Lange (‘Blijft u hervormen?’). Beiden krijgen geen antwoord.

Terwijl er prangende vragen genoeg zijn: hoe neemt u bondskanselier Angela Merkel op sleeptouw om de eurozone te hervormen? Om de EU-begroting te verhogen? U ziet haar donderdag, wat stelt u voor? Hoe krijgt u steun voor de digitaks voor internetgiganten? Bij welke Europese partij zoekt uw En Marche aansluiting? En gezien parlementsbrede oproep om meer naar de burger te luisteren: wanneer komt er een eind aan het geldverslindende gependel van het parlement tussen Brussel en Straatsburg?

Maar ze worden niet gesteld, of slechts heel indirect: kan het parlementsgebouw in Straatsburg misschien onderdak bieden aan een nieuw op te richten Europese universiteit? De emotioneelste woordenwisseling dinsdag betreft de recente vergeldingsaanval van de VS, Groot-Brittannië en Frankrijk op Syrië. Maar die werd niet met EU-raketten uitgevoerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden