Update

Europa trekt miljarden uit voor opvang in de regio

De Europese regeringsleiders trekken miljarden euro's extra uit voor de opvang van vluchtelingen buiten de EU. Verder willen ze de banden met Turkije aanhalen zodat Ankara meer doet om migranten tegen te houden en zullen de Europese buitengrenzen beter worden bewaakt.

Jean-Claude Juncker en Angela Merken in gesprek.Beeld anp

Daarover werden de EU-leiders het woensdagnacht eens tijdens een ruim zes uur durende dinertop over de vluchtelingencrisis. 'Deze maatregelen lossen de vluchtelingencrisis niet op maar ze zijn wel een stap in de goede richting', zei EU-president Tusk na afloop.

Volgens Tusk heeft het diner de lucht geklaard tussen de leiders. De sfeer was afgelopen weken behoorlijk verziekt door harde verwijten over en weer, zoals de Oostenrijkse bondskanselier Faymann die de asielopvang zijn Hongaarse collega Orbàn met nazimethoden vergeleek, en de Slowaakse premier Rico die verklaarde de Brusselse asieldictaten nooit te zullen uitvoeren.

'Ik weet zeker dat we een eind hebben gemaakt aan het zwartepieten', stelde Tusk. Ook voorzitter Juncker prees het 'veel beter dan verwachte sfeer' van de vergadering. 'Het was een voortreffelijke bijeenkomst.'

Niet in gekijf blijven hangen

Tusk benadrukte dat de lidstaten zich niet kunnen veroorloven in gekijf te blijven hangen. 'Miljoenen potentiële vluchtelingen uit Syrië proberen Europa te bereiken, miljoenen niet duizenden. Een groot deel voelt zich hier uitgenodigd. De grootste stroom migranten moet nog komen.'

Alle regeringsleiders deelden de mening van Tusk dat de EU weer greep moet krijgen op haar buitengrenzen. 'Anders heeft het überhaupt geen zin om over een Europees asielbeleid te praten.'

In een korte gezamenlijke verklaring stelden de leiders dat de grensbewaking wordt aangescherpt met extra geld voor betrokken EU-agentschappen als Fronten en Europol. Daarnaast moeten de EU-landen zelf meer mensen en materieel beschikbaar stellen.

De suggestie van de Europese Commissie voor de oprichting van een Europese grens- en kustwacht, stuitte volgens Tusk niet op groot enthousiasme. 'Dat mag geen verbazing wekken, het is een nieuw en controversieel idee dat de soevereiniteit van de lidstaten raakt. Maar het verandert wel onze manier van denken, we gaan hiermee verder.'

EU-voorzitter Donald TuskBeeld epa

Apart fonds

De leiders zegden extra geld toe voor de miljoenen Syriërs die op de vlucht voor de oorlog in kampen in de regio verblijven. De VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR krijgt minstens 1 miljard euro extra voor haar werk daar. Ook leggen de EU-landen zich vast op een 'substantiële verhoging' van het apart opgerichte fonds waarop Libanon, Jordanië en Turkije een beroep kunnen doen voor het onderdak dat zij bieden aan Syrische vluchtelingen. Tot nog toe hebben alleen Duitsland (5 miljoen) en Italië (3 miljoen) een zeer bescheiden bijdrage aan het fonds geleverd.

Meer geld moet er ook komen voor onlangs aangekondigde Fonds voor Afrika, te gebruiken voor investeringen zodat de noodzaak voor emigratie daar afneemt. Volgens de Commissie moeten de lidstaten minstens 1,8 miljard euro op tafel leggen. De Commissie kondigde woensdag alvast aan 1,7 miljard euro extra uit het EU-budget te reserveren voor de opvang van vluchtelingen. Daarvoor wordt de Europese begroting tot het uiterste opgerekt en dienen de lidstaten meer af te dragen aan de EU.

Bondskanselier Merkel zei dat Duitsland bereid is financieel bij te dragen zonder bedragen te noemen. 'Maar we kunnen dit probleem aan.' Volgens premier Rutte is er 'veel geld nodig, maar niet meteen vele miljarden'. De beloften van de leiders moeten vóór medio oktober - als de volgende EU-top plaatsvindt - in praktische voorstellen zijn uitgewerkt.

Merkel arriveert in Brussel voor de EU-top.Beeld ap

In gesprek met Assad

In hun verklaring steunen de regeringsleiders een hernieuwde poging van de VN om de oorlog in Syrië te beëindigen. Merkel zei dat daarbij met 'vele spelers' gesproken moet worden, inclusief de Syrische president Assad. Tot nog toe wilde de EU dat niet.

Tot opluchting van Tusk maakte de Slowaakse premier Fico geen groot nummer van het EU-besluit eerder deze week dat de lidstaten verplicht 120 duizend vluchtelingen over te nemen die nu in Griekenland en Italië verblijven. Fico had gedreigd de EU-top te gijzelen met een nieuw debat over de Brusselse asielquota, maar beperkte zich uiteindelijk tot de mededeling dat hij het besluit zal voorleggen aan het Europees Hof voor Justitie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden