Europa op rand van recessie

De economische groei in de Europese Unie is volledig stilgevallen. Tenzij de lidstaten onmiddellijk hun begrotingen op orde brengen en de eurocrisis bezweren, belandt de EU in een zware recessie.

Marc Peeperkorn en Peter de Waard
© Thinkstock Beeld
© Thinkstock

'Dit is de laatste waarschuwing', zei Europees Commissaris Rehn (Economische Zaken) over de najaarsvoorspellingen die hij donderdag presenteerde. 'Het beeld is zeer somber.' De nulgroei (in Portugal en Griekenland zelfs krimp) van het laatste kwartaal dit jaar, houdt de eerste helft van 2012 aan. Over heel 2012 wordt in de EU een groei van 0,5 procent verwacht, drie keer zo laag als in de Verenigde Staten.

'Don't shoot the forecaster', zei een mistroostige Olli Rehn. 'Ik zie uit naar de dag dat ik u beter nieuws kan brengen.'

Waarschuwing
België, Polen, Hongarije, Malta en Cyprus kregen een eerste waarschuwing: ze moeten in 2012 extra bezuinigen om het financieringstekort te laten dalen. Voor België gaat het om 5,6 miljard euro. Een enorme opgave voor een land dat al anderhalf jaar poogt een regering te vormen.

Ook Frankrijk kan op afzienbare termijn een rode kaart van Rehn verwachten. Parijs kampt met een veel te hoog financieringstekort (5,8 procent dit jaar) en de rente die het moet betalen stijgt.

Tekenend ook voor de economische malaise is de staatsschuld van de EU-landen. Absolute koploper is Griekenland, met een geraamde schuld van 198,5 procent van het bruto nationaal product. Het tweede reddingspakket voor Athene - waartoe de Europese leiders vorige maand besloten - is in deze raming niet meegenomen. Dat pakket (lening uit het Europese noodfonds en het afwaarderen van Griekse obligaties in bezit van banken) moet het schuldniveau in 2020 op 120 procent brengen. Dat is nog steeds twee keer de maximumnorm voor eurolanden. De Italiaanse staatsschuld blijft hangen op 120 procent, die van Ierland op 117 procent, België komt in 2012 uit op een schuld van 100 procent.

Weggeblazen
Met name de penibeler positie van Frankrijk toont hoe de eurocrisis steeds meer landen besmet: na Griekenland, Portugal en Ierland (alle drie overleven ze op Europese noodleningen), dreigt nu Italië om te vallen en komt Frankrijk in het vizier van de investeerders. Als deze financiële storm echt opsteekt, wordt het Europese noodfonds weggeblazen.

De kettingreactie van onhoudbare overheidsfinanciën, nerveuze investeerders, hogere rente, extra bezuinigingen en minder bestedingen wakkerde afgelopen dagen de geruchten aan over het opsplitsen van de eurozone. De zwakke broeders zouden de munt moeten inleveren.

Bondskanselier Merkel ontkende donderdag met klem dat zo'n scenario zou voorliggen: 'Sinds het begin van de eurocrisis heeft Duitsland maar één doel gehad: de stabiliteit van de eurozone in zijn huidige vorm te garanderen.'

Nederlandsche Bank
President Klaas Knot van De Nederlandsche Bank keerde zich tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer tegen discussies over een kleinere eurozone. 'Op de markten wordt daarover al genoeg gespeculeerd. Als de indruk wordt gevestigd dat zij gaan winnen, zal het de speculatie alleen maar vergroten.'

De enige lichtpuntjes kwamen donderdag opmerkelijk genoeg uit Athene en Rome. De Griekse politieke partijen wezen na dagen van strijd voormalig ECB-lid Lucas Papademos aan als premier van een nationale noodregering. In Rome lijkt de benoeming nabij van oud-eurocommissaris Mario Monti tot premier van een interim-kabinet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden