Europa moet eisen stellen aan beleid Bush

Door de strijd tegen het international terrorisme en een olie-oorlog te vermengen, lokte Bush juist terreur uit, meent Thomas von der Dunk....

Hoe het terrorisme te bestrijden zonder nieuwe terroristen te kweken?

Het is de cruciale vraag die alsmaar ontlopen is en opnieuw dringend is geworden, nu Aznars hondentrouw jegens Washington Al Qa'ida Europa blijkt te hebben ingelokt. Ook voor Nederland begint een antwoord te dringen, als participant van de Anglo-Amerikaanse bezettingsmacht. Na Spanje krabt zich inmiddels ook Polen achter de oren.

Amerika is er, met dank aan de aanslag in Madrid, nu in geslaagd om op rampzalige wijze een olieoorlog met de strijd tegen het internationale terrorisme te vermengen.Met voorbijgaan aan de echte 'schurkenstaten' Pakistan en Saudi-Arabials de ware bron van het nucleaire proliferatiegevaar c.q. de jihad, werd onder het mom van niet-bestaande massavernietigingswapens de aandacht naar Bagdad verlegd. Dat met de val van Saddam het terroristische gevaar niet is bezworen, maar versterkt, begint langzaam ook te dagen bij de meest verstokte voorstanders van de Amerikaanse invasie. Hoe, nu deze fatale vermenging heeft plaats gevonden, het terrorisme aan te pakken? En wat speciaal te doen ten aanzien van Irak? Onder welke voorwaarden kan voortzetting van Europese militaire deelname nog zinvol zijn?

Wat het terrorisme betreft: alleen een harde hand is onvoldoende. Natuurlijk, met Al Qa'ida is geen dialoog mogelijk, maar minstens zo belangrijk is dat de strijd tegen Bin Laden geen nieuwe terroristen genereert en daarvoor zal het Westen de Arabische wereld meer moeten bieden dan thans. Een eerste voorwaarde is dat men hier begint te snappen dat de Arabische kijk op het huidige conflict een andere is en dat dat vanuit Arabisch perspectief ook heel begrijpelijk is.

Wij hebben na 9/11 en 11/3 publieke rouw in acht genomen. In Afghanistan en Irak zijn bij westers militair optreden sindsdien heel wat meer onschuldige slachtoffers gevallen dan in New York, maar wij tellen slechts 'onze' doden. Kunnen wi¿j er dan over verontwaardigd zijn, dat zij slechts 'hun' doden tellen, en de onze niet? In de ogen van radicale moslims vormt Madrid de legitieme vergelding voor de door ons vergeten burgerdoden aan hun zijde en helaas is die reactie veel minder onlogisch dan wij zouden willen. Dit maakt opnieuw duidelijk, hoe levensgevaarlijk het concept van de preventieve oorlog is, omdat daarmee wordt uitgelokt wat men beweerde te willen verhinderen. Heel wat Arabieren zullen nrak een aanslag op westerse doelen beschouwen als een vorm van gerechtvaardigde zelfverdediging ter bevrijding van een bezet moslimland. We zijn immers in oorlog Bush zegt het zelf.

In dit licht moet ook voortzetting van de Nederlandse aanwezigheid in Irak worden beoordeeld. Hprobleem is de geringe geloofwaardigheid van de Amerikanen als brengers van democratie. Al was het maar omdat Rumsfeld en Cheney vroeger in Saddamsarmen hebben gelegen. Zelfs als zij inderdaad een bekering zouden hebben ondergaan: welke Irakees zal, in het licht van hun oliebelangen en de uitbesteding van de wederopbouw aan Amerikaanse bedrijven, geloven dat zij nu wde onbaatzuchtigheid zelve zijn? Welke Irakees kan in de door Washington getalleerde regeringsraad iets anders dan een gezelschap collaborateurs zien? En zal niet het somtijds barbaarse optreden van Amerikaansesoldaten tegen de burgerbevolking de haat verder voeden?

Een koersverandering is nodig, als we niet slechts willen dat de Arabische wereld terreur niet langer tolereert, maar er zich ook massaal tegen keert. Daarvoor kunnen we niet blijven wachten op regime change in Washington, hoe noodzakelijk ook. Het thans dominante misverstand is niet dat de terroristen zullen stoppen als wij uit Irak vertrekken, maar dat zij zouden stoppen als wij in Irak zouden blijven. Op de terroristen heeft noch stoppen, noch blijven veel invloed, maar op hun toekomstige mogelijk volgelingen wel.

Gezien de stelselmatige Amerikaanse blindheid voor de diepgewortelde Arabische wrevel kan men niet volstaan met alleen 'een rol' voor de VN: om evidente Amerikaanse fouten te kunnen corrigeren, zal Amerika de politieke leiding moeten delen.

Ook is het niet voldoende om 'ons in te zetten voor vrede tussen Israen Palestina'. Deze sleetse mantra volstaat niet meer. Het grootste gevaar dat ons bedreigt is in die logica mee te gaan, omdat dat door nieuwe Arabische bomaanslagen in de Israsering van Europa eindigen zal. Het Westen moet Sharon tot de orde roepen en hem, met de dreiging anders de geldkraan dicht te draaien, de tweestatenoplossing voor het Heilige Land eenvoudig opleggen.

Washington is daartoe uit zichzelf niet genegen, het zal daartoe moeten worden gedwongen. Bush staat, vanwege weglopende bondgenoten, een afbrokkelend thuisfront en dreigend internationaal isolement, met de rug tegen de muur. De prominente ontvangst van de Nederlandse premier is veelzeggend. Amerika moet wel erg in problemen zijn geraakt om Balkenende als een belangrijke bondgenoot te fren. Europa dient Bush' verlangen herkozen te worden te benutten door hem, als voorwaarde voor verdere militaire deelname, te dwingen ditappen te nemen die nodig zijn om het roekeloze Iraakse avontuur nog een minimale kans van slagen geven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden