Europa bereidt zich voor op mogelijke terreuraanslagen

Europa bereidt zich voor op de langdurige oorlog die president Bush voorspelt. De kans is aanwezig dat de strijd zich ook op Europese bodem afspeelt....

Van onze correspondent Geert-Jan Bogaerts

Van België, thuisbasis van de Europese instellingen en de NAVO, wordt misschien wel extra alertheid verwacht. In de Europese wijk van Brussel is dan ook veel meer politie op de been dan gebruikelijk. Voor de Amerikaanse ambassade zijn prikkeldraadversperringen opgetrokken en wemelt het van de ordediensten.

Direct na de aanslag verscherpte het NAVO-hoofdkwartier zijn veiligheidsmaatregelen. Volgens het weekblad Stern vermoedt de Duitse veiligheidsdienst dat een groep Arabische terroristen het op de gebouwen van het bondgenootschap voorzien heeft. De NAVO zelf verklaarde dat daarvoor geen aanwijzingen bestaan. Maar gisteren hield het personeel een grootscheepse evacuatieoefening.

De Belgische minister van Binnenlandse Zaken, Duquesne, kondigde deze week de oprichting van een geheel nieuwe veiligheidsdienst aan. Hierin worden alle instellingen vertegenwoordigd die inlichtingen verzamelen: politie, justitie, de staatsveiligheidsdienst, de militaire inlichtingendienst, de dienst Vreemdelingenzaken en Buitenlandse Zaken. Ze krijgen steun van een team analisten en moeten nog voor het eind van het jaar operationeel zijn.

De sfeer in Parijs doet denken aan 1995, toen de Franse hoofdstad het doelwit was van bomaanslagen van de islamitische terreurgroep GIA. Destijds was het noodplan Vigipirate van kracht, en omdat dat nooit officieel is ingetrokken, hebben de Fransen nu te maken met 'Vigipirate renforcé' - een krachtiger uitvoering. De praktijk is dezelfde: de hoofdstedelijke afvalbakken zijn dichtgeschroefd of weggehaald in verband met mogelijke bommen. Op de perrons van metro en trein zijn de slenterende soldaten terug, zwaarbewapend en altijd onder leiding van een blauwgekleurde gendarme. Bij elkaar zijn in Parijs en omgeving vijfduizend extra militairen de straat op gestuurd.

De Franse aandacht gaat vooral uit naar de manier waarop president Chirac en premier Jospin gebruik maken van de internationale crisis. Hun campagne voor het presidentschap gaat gewoon door. Chirac scoorde deze week punten met zijn bezoek aan de VS, waar hij zei dat Frankrijk 'voor duizend procent' achter de Amerikanen staat. Premier Jospin kon niet achterblijven, legde onder het oog van de camera bloemen bij Les Invalides en bezocht de Parijse metro in verband met Vigipirate.

Jospin stelt zich terughoudender op dan de president waar het gaat om militaire actie. Tot nog toe bevalt Chiracs aanpak de Fransen beter. In de peilingen staat de president voor: 53 procent zegt op Chirac te zullen stemmen, tegen 47 procent op Jospin.

Hoewel de strijd tegen het terrorisme een onderdeel is geworden van het dagelijkse leven in Londen, zaaiden de spectaculaire aanslagen in New York en Washington vorige week ook in Groot-Brittannië paniek. Premier Blair, die vreesde dat de trouwste partner van de VS ook zelf een doelwit zou kunnen zijn, liet onmiddellijk het luchtruim sluiten. Ook werd extra bewaking ingesteld bij diverse overheidsgebouwen en ambassades. In de eerste dagen na de aanslag waren er duizend extra agenten op straat.

In het financiële district, de City, werden onder meer de Stock Exchange en Lloyd's geëvacueerd. Zestien kilometer verderop - in de Docklands, waar veel financiële instellingen in nieuwe kantoortorens zijn ondergebracht - bleven veel employees maar liever op de begane grond. Inmiddels is de grootste angst weer weggeëbd.

De Duitse minister van Binnenlandse Zaken, Schily, herhaalt steeds dat er volgens de veiligheidsdiensten op dit moment geen gevaar bestaat voor Duitsland. Maar als er reacties op eventuele geallieerde aanvallen komen, kan dat veranderen, waarschuwt hij. Kanselier Schröder pakt de crisis volgens alle commentatoren weloverwogen, zonder pathos en krachtig aan.

Intussen doet de Duitse boulevardpers alles om de bevolking de stuipen op het lijf te jagen. De Bild-Zeitung heeft de gebruikelijke foto van een naakt meisje vervangen door bezorgde koppen als 'Oorlogsvrees: Kanselier, hoe erg wordt het voor ons?' Zaterdag drukte de krant eenvoudigweg het woord ANGST! in koeien van letters af op de voorpagina. Berlijns grootste krant, B.Z., liet de nieuwe wolkenkrabbers aan de Potsdamer Platz op hun grondvesten trillen in een gemanipuleerde foto. Bin Laden heeft ook doelen in Duitsland, beweert deze tabloid.

Uit een opiniepeiling blijkt dat 80 procent van de Duitsers een terroristische aanval op Duits grondgebied voor mogelijk houdt. Tot het gevoel van onbehagen heeft natuurlijk het feit bijgedragen dat drie van de terroristen jarenlang in Duitsland hebben gewoond en gestudeerd. Maar aanslagen in Duitsland kunnen de mensen zich slecht voorstellen. Over biologische en andere terreurwapens maken de autoriteiten zich, in het openbaar in ieder geval, geen zorgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden