Nieuws Eurogroep

Eurolanden in de problemen moeten staatsschuld saneren bij beroep op Europees noodfonds

Eurolanden in zwaar weer die in de toekomst een beroep doen op het Europees noodfonds, moeten hun staatsschuld saneren. Investeerders worden gewaarschuwd voor zo’n ‘scheerbeurt’ als ze staatsobligaties kopen. De Europese ministers van Financiën bereikten vrijdagochtend een akkoord daarover na een nachtelijke marathonvergadering van vijftien uur.

Een protest tegen Europese bezuinigingsmaatregelen in Madrid, in 2011. Beeld REUTERS

Tijdens het beraad botste minister Hoekstra stevig met zijn zuidelijke collega’s, vooral met de Spaanse minister Nadia Calviño. Hoekstra toonde zich ingenomen met het uiteindelijke akkoord dat de eurozone crisisbestendiger moet maken. ‘Pure winst, een paar grote Nederlandse wensen zijn gehonoreerd’, aldus de minister na afloop. Eurogroepvoorzitter Mário Centeno en Europees commissaris Pierre Moscovici (Economische Zaken) waren minder enthousiast. ‘Mijn glas is halfvol’, zei Centeno. Moscovici betitelde het resultaat als ‘het maximaal haalbare compromis’.

Scheerbeurt

Al in december was afgesproken dat het bestaande noodfonds wordt opgetuigd met extra bevoegdheden. Meningsverschillen die destijds met vage teksten waren toegedekt, kwamen donderdagnacht in volle omvang aan de oppervlakte. Groot strijdpunt tussen de noordelijke en zuidelijke lidstaten is de schuldsanering van toekomstige klanten van het noodfonds. Zo’n scheerbeurt is al ingevoerd voor bankaandeelhouders bij faillissementen, maar voor de bezitters van staatsobligaties is het uitzonderlijk.

Spanje en Italië vrezen dat lenen voor hen duurder wordt, als het risico op een scheerbeurt expliciet vermeld staat bij de aankoop van obligaties. Hoekstra en zijn noordelijke collega’s zien zo’n waarschuwing als drukmiddel om gezond financieel beleid te voeren. Uiteindelijk besloten de ministers dat de waarschuwing vanaf 2022 bij alle nieuw uit te geven obligaties komt.

Eurozonebudget

De tweede zware discussie daarna ging over een nieuw eurozonebudget voor lidstaten die kampen met tijdelijke economische schokken. De zuidelijke landen, aangevoerd door Frankrijk, wilden een goed gevuld ‘schokfonds’. De Franse president Macron sprak ooit over honderden miljarden euro’s. Eind vorig jaar blokkeerden de noordelijke landen deze ambitie. Deze week zou het kader van het nieuwe fonds worden neergezet.

Ook hier speelde Hoekstra een belangrijke rol als ‘rempedaal’. Mede door zijn opstelling zal het fonds niet voor de ‘stabilisatie’ van economieën worden ingezet, maar om hervormingen aan te moedigen en het concurrentievermogen van lidstaten te versterken. De omvang van het fonds wordt pas volgend jaar bepaald als de leiders over de nieuwe meerjarenbegroting van de EU beslissen. Elke leider heeft daarbij een veto.

Voorstellen van de Italiaanse, Spaanse, Griekse en Portugese ministers donderdagnacht om het fonds te spekken met nieuwe heffingen en belastingen, stuitten op een ‘nee’ van hun noordelijke collega’s. Centeno blijft hopen dat daarin komende maanden alsnog verandering komt. ‘Geen enkele weg is afgesloten’, aldus de Eurogroepvoorzitter. Volgens Hoekstra heeft deze ‘additionele financiering’ echter geen kans van slagen.

De ministers werden het niet eens over een Europese garantie op spaartegoeden tot 100 duizend euro. Ook hier is sprake van een noord-zuidtegenstelling: noordelijke landen vrezen op te draaien voor de compensatie van spaarders bij zwakke zuidelijke banken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden