InterviewEurogroepvoorzitter Donohoe

Eurogroepvoorzitter Donohoe: ‘De euro overleeft de pandemie’

Dinsdag bespreken de Financiënministers de steeds diepere coronarecessie. ‘Het virus raast op een volstrekt willekeurige manier door Europa’, zegt de nieuwe Eurogroepvoorzitter Donohoe. ‘Ieder voor zich helpt niet.’

Pascal Donohoe en Duits Bondsminister van Financiën Olaf Scholz.Beeld AP

Landsgrenzen bieden geen bescherming tegen het coronavirus, tegen de economische schade van de pandemie evenmin. Voor Paschal Donohoe, de nieuwe voorzitter van de Eurogroep, staat het dan ook als een paal boven water: alleen gezamenlijk kunnen de eurolanden uit het diepe economische dal klauteren. ‘Onze verwevenheid is onze kracht.’

Het verbaast hem niet dat de EU is ondergedompeld in een tweede coronagolf. ‘We hebben dat risico steeds onder ogen gezien. En nu gebeurt het. Het drukt ons nog maar eens op het gevaar van deze pandemie. En op de zware economische gevolgen voor de eurolanden’, zegt Donohoe (46) in een telefonisch interview met vijf Europese kranten waaronder de Volkskrant.

Krap drie maanden leidt de Ierse minister van Financiën de vergadering van zijn collega’s in de eurozone. Geen eenvoudige taak, nu de EU in de zwaarste economische crisis uit haar geschiedenis is beland. Dinsdag spreekt hij zijn collega’s opnieuw - per video - over de economische misère. Het hoofd van de ECDC, het Europese RIVM, schuift aan om het selecte clubje financiënministers van de laatste coronacijfers te voorzien. ‘Ik weet zeker dat de ECDC-analyse een belangrijke rol zal spelen in onze discussie.’

Zitten we inmiddels in de gevreesde W-vormige recessie: de dubbele dreun?

‘De situatie waarin we nu zitten is – hoe miserabel ook – van meet af aan onderkend als risico. Ik maak me zorgen, vooral over de jongeren, over hun kansen op een baan, op een inkomen. Juist vanwege de impact van de pandemie heeft de EU voor de zomer een aantal historische besluiten genomen. De Eurogroep maakte 540 miljard euro vrij voor inkomenssteun bij werkloosheid, voor goedkope leningen via het noodfonds en voor investeringen via de Europese Investeringsbank. De regeringsleiders bereikten een akkoord over een nieuwe meerjarenbegroting en een geheel nieuw herstelfonds, bij elkaar goed voor 1.800 miljard euro. Die besluiten nu daadwerkelijk uitvoeren, is het best mogelijke antwoord van de EU op de economische gevolgen van de tweede coronagolf.’

Die 1.800 miljard euro zit vast omdat het Europees Parlement en de lidstaten ruziën over de precieze invulling van dat ‘historische akkoord’. Tot zover uw ‘best mogelijke antwoord’.

‘De begrotingsregels van het Stabiliteitspact zijn opgeschort voor 2020 én 2021. Dat geeft de lidstaten de mogelijkheid extra geld uit te geven in afwachting van de EU-gelden. Ik hoor van mijn collegaministers dat ze dat ook zullen doen.’

De coronacrisis verdiept de kloof in de eurozone. Noordelijke landen kunnen staatssteun verlenen, de zuidelijke zien hun toch al te hoge staatsschuld exploderen. Overleeft de eurozone deze crisis?

‘Zeker! Juist vanwege de hoge schulden van sommige eurolanden bestaat het herstelfonds grotendeels uit subsidies. We moeten de eurozone als geheel beschermen om deze verschrikkelijke pandemie het hoofd te bieden.’

Dat ‘zeker’ klinkt wel erg makkelijk. De verschillen in staatsschuld tussen de eurolanden waren al een explosief punt en dat wordt nog explosiever. Duitse bedrijven krijgen nu veel meer staatssteun omdat Duitsland het rijkste land is. Scheurt dit de eurozone niet uit elkaar?

‘De schulden groeien inderdaad maar de oorzaak daarvan – de pandemie – is een totaal andere dan tien jaar geleden tijdens de eurocrisis. Het besluit om de begrotingsregels op te schorten is unaniem genomen. De ECB is met ongekende steun voor landen en bedrijven over de brug gekomen. Dus ja, we zijn ons zeer bewust van de risico’s voor de eurozone van de coronapandemie. Juist daarom zijn de eurolanden vastberaden samen te werken op een nieuwe manier om de gevolgen van de pandemie op te vangen. Het uitgangspunt van de EU dat landen samen meer bereiken dan ieder voor zich, is actueler dan ooit. Het virus raast over ons continent op een volstrekt willekeurige manier, het stopt niet bij de grens, dus moeten we van onze verwevenheid onze kracht maken om dit virus te bestrijden.’

Sommige bedrijven, vooral de bigtech, profiteren van de crisis. Is het niet tijd voor de digitaks in de EU om de crisis tenminste een beetje te betalen?

‘Dit is geen kwestie voor de Eurogroep dus nu spreek ik even als Ierse minister van Financiën. Ik accepteer dat de manier waarop sommige zeer grote bedrijven worden belast - en vooral grote techbedrijven - moet veranderen. Ik heb altijd gezegd dat dit het best in OESO-verband kan gebeuren, zodat de afspraken wereldwijd gelden. Ik denk dat zo’n akkoord mogelijk is.’

Het Stabiliteitspact staat niet alleen in de ijskast, het wordt ook herzien. Wat moet er volgens u aan de begrotingsregels veranderen?

‘Alle ministers zijn het erover eens dat we op termijn terug moeten naar het pad van dalende tekorten en evenwichtige begrotingen. Maar niet nu. Nu de steunmaatregelen terugdraaien is veel te riskant. Bij de herziening van het pact moeten we overduidelijk de lessen van de coronacrisis betrekken. Welke dat zijn kan ik nu niet zeggen. Daarvoor is het te vroeg.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden