Eurocommissaris Timmermans bereikt zijn bestemming

Als eurocommissaris krijgt Timmermans het internationale podium dat hij al zo lang zoekt.

Frans Timmermans gaf dinsdag in de Rode Hoed in Amsterdam de H.J. Schoo-lezing die jaarlijks door Elsevier wordt gehouden. Beeld Foto Arie Kievit

Het promotiefilmpje dat Frans Timmermans tweeënhalf jaar geleden over zichzelf maakte zegt alles over zijn ambities. Lopend door het Haagse parlement spreekt hij kijkers toe in zes talen. Officieel doet hij daarmee een gooi naar de functie van Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa. Tussen de regels door klinkt die andere boodschap: 'Den Haag is te klein voor mij mensen, ik hoor op het internationale podium.'

Timmermans, dan nog PvdA-Kamerlid, is diep teleurgesteld als hij de Europese functie later in 2012 aan zijn neus voorbij ziet gaan. Kort daarna gaat hij voor een werkbezoek naar een chemieconcern in Delft. De verslaggever die hem daar gade slaat, ziet een man die helemaal geen zin lijkt te hebben in dit soort dingen. Als hij al naar de Delftse fabriek zou komen, dan toch liefst in een ministersauto. En niet als parlementariër die met zijn tas bij de bewaking in de rij moet staan voor een toegangspasje.

Droom in vervulling

Vandaag heeft Timmermans alsnog zijn bestemming bereikt. Met een topbaan als eurocommissaris in het verschiet heeft hij eindelijk het internationale podium dat hij al zo lang zoekt en waarvan hij ook vindt dat het hem toekomt. Zelfs nu hij niet de gedroomde portefeuille krijgt van Hoge Vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken, grijpt hij een andere EU-topfunctie met beide handen aan. Dit is wat hij wil.

Het is een publiek geheim dat Timmermans al een tijd is uitgekeken in Den Haag. Ja, met zijn baan als minister van Buitenlandse Zaken kon hij veel reizen en daar genoot hij ook van. Met als hoogtepunt het diplomatieke schaakspel deze zomer met twintig wereldleiders, waardoor de stoffelijke overschotten van slachtoffers van de vliegramp met MH17 uit pro-Russisch rebellengebied in Oekraïne werden geloodst. Hij speelde het spel fenomenaal, ondanks zijn emotionele karakter, concludeerden vriend en vijand de eerste week na de ramp. 'Dit is wat hij kan. Hier betaalt zijn enorme netwerk in de wereld zich uit, zijn retorische vaardigheden, zijn empathie, zijn talenkennis', aldus bijvoorbeeld PvdA-partijleider Samsom.

Als minister moet het de afgelopen tijd door zijn hoofd geschoten zijn: 'Ik moet hier weg, voor je het weet zit ik straks weer vast in de bankjes als Kamerlid.' Het kabinet heeft maximaal nog tweeenhalf jaar te gaan, terwijl een post als eurocommissaris vrijwel gegarandeerd vijf jaar duurt. Wonen in Brussel, waar Timmermans in zijn jeugd ook tijd doorbracht, heeft nog een voordeel. Vanuit Brussel is hij in iets meer dan een uur thuis bij gezin met jonge kinderen in Heerlen.

Zijn diplomaten zullen hem missen. De ergernis over zijn voorganger Uri Rosenthal was zo groot dat Timmermans op handen wordt gedragen. 'Ik heb nog nooit iemand bij Buitenlandse Zaken ontmoet die iets positiefs over Rosenthal zei. Over Timmermans zijn velen van ons juist erg tevreden', zei een ambassadeur in januari op de jaarlijkse ambassadeursconferentie. 'Hij brengt ons werk goed voor het voetlicht. Hij reist naar de diplomaten toe, zet dan een foto met het ambassadepersoneel op zijn Facebookpagina en schrijft er altijd iets aardigs bij over zijn mensen. Zoiets wordt erg gewaardeerd.' Enig kritiekpuntje? 'Hij staat zelf altijd in het midden van de foto.'

In Brussel zal de vaardigheid van Timmermans om harde keuzes te maken van pas komen. Binnen zijn eigen partij was hij eind 2011 een van de beulen van Job Cohen. Enkele dagen na het uitlekken van een interne e-mail van Timmermans, waarin stond dat hij het niet eens was met Cohens koers, trok de ongelukkige partijleider zijn conclusies.

Een mogelijke valkuil van Timmermans is zijn opvliegende karakter. Hij verbijt zich geregeld om niet te zeggen wat hij ergens echt van vindt - soms mislukt dat en haalt hij zich weer een roedel boze Russen op de hals. Zichzelf beheersen is niet zijn sterkste kant. Het zal een uitdaging voor Timmermans worden om zich in Brussel enerzijds in de spotlights te profileren met scherpe meningen en anderzijds diplomatiek te blijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden