Euro's uitgeven nu het nog kan

De Media Markt in Athene doet goede zaken. Grieken die contant geld hebben, geven het uit zolang het nog kan. Straks is het misschien niets meer waard.

Sarah Venema
'Tv's, koelkasten, wasmachines; mensen kopen van alles', zegt verkoper Panagiotis Tsolis. Beeld Nicola Zolin
'Tv's, koelkasten, wasmachines; mensen kopen van alles', zegt verkoper Panagiotis Tsolis.Beeld Nicola Zolin

Met een foldertje in de hand staan George en Ioanna voor een rij magnetrons. 'Onze oude magnetron is al een tijdje kapot', zegt Ioanna (50). 'En dit is een goed moment om er een te kopen.' Haar man knikt. 'Ik geef mijn geld op dit moment liever uit, dan dat ik het op mijn bankrekening laat staan.'

Ze zijn niet de enigen. In een week tijd is volgens de verkoper van de Media Markt in een Atheense buitenwijk de helft van de voorraad verkocht. 'Tv's, koelkasten, wasmachines; mensen kopen van alles', zegt verkoper Panagiotis Tsolis. 'Ik heb 600 euro, wat kan ik hier van kopen?', zeggen ze als ze binnen komen. Contant geld opnemen lukt amper meer, maar hier kunnen ze gewoon met pinpas of credit card betalen.'

Wie zijn geld niet van zijn bankrekening heeft gehaald, dreigt het te verliezen als Griekenland de euro verlaat en een nieuwe Griekse munt devalueert. Sinds de Griekse banken vorige week sloten, mogen de Grieken dagelijks nog maar 60 euro pinnen. Kranten waarschuwen dat een deel van het Griekse spaargeld na een Grieks faillissement sowieso verdwijnt.

null Beeld getty
Beeld getty

Vijftiger George haalde zijn spaargeld daarom een paar maanden geleden al van de bank. 'Ik zag het al aankomen', zegt de Griekse ondernemer. 'Het is heel frustrerend om te zien dat mijn landgenoten nog altijd de beloften van politici geloven, na al die jaren van corrupte politici en de onvermijdelijke crisis. Natuurlijk zijn veel mensen hard geraakt door de bezuinigingen, maar volgens mij is er geen andere mogelijkheid dan bezuinigen. Dat dringt niet door. Mensen kiezen liever voor het vertrek uit de euro. Maar dat is een hele enge weg en over wat het precies betekent wordt helemaal niet rationeel gesproken. Het is allemaal emotie.'

De Griek staat met tranen in zijn ogen tussen de magnetrons. 'Ik ontwijk al weken drie van mijn beste vrienden omdat ik er niet tegen kan hoe ze over de kwestie praten', zegt hij. 'Mijn emoties zijn zo groot, dat ik zeker weet dat we onze vriendschap kapot maken als we elkaar zien. Ik kan alleen nog wachten tot er een oplossing komt en we het weer over andere dingen kunnen hebben.'

null Beeld getty
Beeld getty

'Paniek maakt alles erger'

Zestig procent van de Grieken stemde zondag tegen het door de geldschieters opgestelde bezuinigingspakket. De Grieken die het wel wilden aannemen, maken zich grote zorgen. Maar eigenlijk weten ook de Grieken die tegen stemden, niet goed hoe ze naar de toekomst moeten kijken.

'Alle emoties zijn ook nog eens aangezwengeld door de media', zegt Nikos (29). 'Als ik televisie kijk, word ik ook bang. Maar paniek maakt alles alleen maar erger.' De jonge wiskundige staat in een in een groot winkelcentrum naast het in onbruik geraakte Olympisch stadion waarmee de Grieken een deel van hun schulden maakten. 'Ik dreig ook mijn baan te verliezen', zegt hij. 'Het project waarin ik autistische kinderen begeleid wordt gefinancierd door de staat. Toch denk ik dat het beter is voor Griekenland als we failliet gaan en onafhankelijk worden. We zijn onze hele geschiedenis lang afhankelijk geweest.' Maatregelen gaat hij in ieder geval niet nemen, zegt hij. Hij wijst op het scheerapparaat in zijn hand. 'Ik koop dit alleen omdat mijn baard te lang is.'

Voor veel Grieken valt na vijf jaar bezuinigingen sowieso niet veel te investeren. En met het zicht op een Grexit durven ze grote uitgaven niet aan. De autodealer heeft al twee weken geen klanten gezien. Zelfs de tweedehands auto's staan ongeroerd op de stoffige parkeerplaats. 'Te duur', zegt de verkoper. De speelgoedwinkel in het winkelcentrum ziet de kindercadeautjes sinds de Griekse banken dicht zijn steeds eenvoudiger worden. Een jong stel staat met een ventilator in de handen in de winkel, maar twijfelt. 'We willen eigenlijk airconditioning kopen, maar dat is te duur', zegt Betty (29). 'Als we toch nog iets willen kopen, is dit het moment. Maar eigenlijk hebben we hier ook geen geld voor.'

Anderen zijn te laat. De wasmachine die makelaar George (46) had willen aanschaffen blijkt niet meer op voorraad. 'De verkoper vertelde me net dat ze hem niet kunnen importeren omdat ze geen geld kunnen overmaken naar het buitenland', zegt de kalende man. Hij is zondag niet gaan stemmen, omdat hij geen geld had voor de reis naar zijn thuisstad Thessaloniki. Inkomsten heeft hij nauwelijks nog, schulden des te meer. 'Ik koop alleen de broodnodige zaken', zegt hij, leunend op een wasmachine van 1350 euro. 'Mijn eigen wasmachine is gebroken, maar deze is te duur. Misschien dat over een paar weken weer geld kan worden overgemaakt, zeggen ze. Misschien niet.' Met lege handen loopt hij de winkel uit.

null Beeld getty
Beeld getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden