Euforie om één race in Kaalheide

In zijn onweerstaanbare eentje heeft de Ethiopiër Haile Gebre Selassie nu ook het tweede Nederlandse atletiekgala aanzien gegeven. Vorig jaar liep hij met zijn bescheiden gestalte en verbijsterend lange schreden in Hengelo het wereldrecord op de vijfduizend meter aan flarden, zaterdag sloeg hij in Kerkrade eenzelfde slag op de veel...

Van onze verslaggever

Hans van Wissen

KERKRADE

Een etmaal eerder was Gebre Selassie vermoeid uit Addis Abeba overgekomen, daarmee de exacte tijdsgang van 1994 kopiërend. Elf dagen voor het wereldrecord van Hengelo arriveerde hij vorig jaar in Nederland, elf dagen neemt hij nu opnieuw voor een volgend wapenfeit. Tijdens de APM Games van Pinksteren is ditmaal het wereldrecord op de tienduizend meter zijn doelwit.

Voor een deel heeft Gebre Selassie een irrationele voorkeur voor Nederland. Aan de andere kant zoekt zijn broer Tekeye in Nederland asiel en voelt hij zich zeer prettig onder de hoede van Jos Hermens die de pas 22-jarige Haile op zijn beurt de 'ideale mens en atleet' noemt.

Van jongsaf aan was Gebre Selassie loper; vanuit zijn geboortedorp Dara draafde hij dagelijks te voet naar een tien kilometer verder gelegen school. Maar pas als zestienjarige wees sportleraar Tefera hem op de wedstrijdatletiek en het is nauwelijks drie jaar geleden dat hij besloot de perfectie na te streven. Hermens staat nog steeds versteld van de precisie die Selassie in alle facetten van zijn loopbaan poogt te brengen.

Zo werd hij dit jaar, nog als eenentwintigjarige, vierde bij de WK veldloop. Dat moest een deceptie zijn, redeneerde de buitenwacht. Selassie besloot die zelf toe te lichten, riep de internationale pers bijeen. Hij legde uit dat de Ethiopische equipe door het wanbeleid van de nationale bond twee dagen op een vliegveld had vastgezeten. Het was een riskante actie met de dreiging van sancties maar ook in dit opzicht bereikte Selassie wat hij wilde. De Ethiopische verantwoordelijken werden uit hun functie ontheven, de bond ging de facto ter ziele.

Selassie vormde een eigen gezelschap lopers, met jongeren als Assafa Mezgibu, die zaterdag in Kerkrade de 5000 meter won. Hermens is zijn coach op afstand, de man van de 'ruwe' lijnen; in eigen land is een arts en voormalig loper, Woldemeskel, zijn trouwe berader. De situatie in Ethiopië, zowel in politiek als sportfacilitair opzicht, noemt Selassie beurtelings slecht en moeilijk, stabiel is ze in elk geval niet. Hij is nog altijd beducht voor nieuwe twisten tussen de Tigré-strijders en de Amharen, van wie hij er een is. Maar in tegenstelling tot zijn broer hoeft hij niet voor represailles uit het verleden te vrezen.

Selassie prepareerde zich op het Europese seizoen voor een groot deel in Addis Abeba zelf, met uitstapjes naar de bossen en de op 3000 meter hoogte gelegen Etoto-berg. Aanvankelijk zou hij in Kerkrade uitkomen op de drieduizend meter maar Woldemeskel achtte zijn conditie zo voortreffelijk dat een aanval op het twee mijl-record van de Marokkaan Khalid Skah verantwoord werd geacht. 'Rondjes van 61 lopen en de laatste in 58', luidde de eenvoudige boodschap.

Dat hij bereid was in Kerkrade de poging te wagen, had niet eens zo zeer met de overredingskracht van Hermens te maken als wel met het simpele feit dat zich zaterdag nergens in Europa een andere gelegenheid voordeed, Dus accepeteerde hij zonder morren dat van een bonus of premie absoluut geen sprake kon zijn. Selassie is in tegenstelling tot vele andere Afrikanen geen pure broodloper die zichzelf binnen korte tijd over de kling jaagt. Dit jaar staan het wereldrecord en de WK van Götenborg centraal, in 1996 wijkt alles voor de Olympische 'dubbel' (de vijf en tien kilometer) en zelfs heeft hij al welomschreven plannen tot 2000, het jaar waarin hij de Olympische marathon wil winnen.

Bij de twee komende Olympische Spelen wil hij de voetsporen volgen van twee legendarische landgenoten: Miruts Yifter die in 1980 de dubbel tot stand bracht, en Abebe Bikila, de winnaar van de marathon in 1960. Yifter is zijn grote voorbeeld, zelf was hij bij de laatste WK van Stuttgart al dicht bij de dubbel: hij werd tweede op de vijf en, nadat hij zonder opzet de schoen van Tanui uit Kenya had uitgetrapt, winnaar van de tien kilometer.

Met een fantastische reglmaat hield hij zich zaterdag aan de opdracht van Woldemeskel om na een laatste ronde van inderdaad 58 seconden glunderend uit te komen op 8.07,46. En hoewel de afstand internationaal nauwelijks serieus wordt genomen, veroorzaakte het wereldrecord een enorme euforie. Die leek althans enorm, gezien de stilte die daarvoor in het Roda-stadion had geheerst. De naam Kaalheide was tot Selassie's rondgang bepaald toepasselijk.

Slechts op nationaal niveau was er nog één race die vermocht te boeien, de 800 meter vrouwen, paradediscipline van de KNAU. Ondanks de afwezigheid van Ellen van Langen, ontspon zich een strijd op niveau, tussen Stella Jongmans, Letitia Vriesde en Ester Goossens. De Belgische gangmaakster Maenhout moest vooral de snode plannen van Goossens ondersteunen, doch die bleek in weerwil van een trainingskamp op Lanzarote nog niet in de gewenste vorm. Het was misschien overmoedig om in 58 seconden te openen, maar Goosens houdt niet van lanterfanten, afwachten en 'kat- en muisspelletjes'.

Noodgedwongen moest ze echter het tempo laten zakken en dat was voor Jongmans, op 250 meter, het sein voor de aanval. Vriesde kon die niet pareren, de Surinaamse schittert zelden al vroeg in het seizoen. Jongmans was uitgelaten. Vorig jaar voor het laatst was ze 'met pijn en moeite' in Zürich weer eens dicht bij de twee minuten gekomen en nu stond er bij de eerste de beste gelegenheid 2.00,93 op de klokken.

Vooral verheugd was ze over de wijze waarop ze haar traditionele nervositeit had overwonnen, met behulp van Robert de Wit en de nuchtere Henk Kraayenhof die al voorspeld had dat ze Vriesde zou 'overrompelen'. Jongmans bedwong zichtbaar ontspannen, wilskrachtig en regelmatig de internationale WK-limiet.

Twee andere atletes, Christien Toonstra en Elly van Hulst, lijken enigszins het spoor te hebben teruggevonden. Toonstra waagde na haar voetblessure een voorzichtige poging op de 3000 meter en voltooide een hoopgevende opmars voor Van Hulst, die verwacht dat de IAAF haar eindelijk dispensatie zal geven voor het gebruik van het 'verboden' serafent, een middel dat ze nodig heeft ter leniging van haar ademnood.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden