Nieuws Nikola Gruevski

EU wil uitleg van Hongarije waarom het ex-premier Macedonië asiel gaf

De EU wil opheldering van Hongarije waarom het asiel heeft verleend aan de voormalige premier van Macedonië. Nikola Gruevski, die tien jaar lang premier was, vluchtte zijn land uit nadat hij was veroordeeld tot twee jaar celstraf wegens corruptie.

Nikola Gruevski met achter hem de Hongaarse premier Viktor Orbán in 2011. Beeld REUTERS

De voormalige premier maakte dinsdag bekend dat hij asiel had gekregen in Hongarije, het land waar zijn politieke geestverwant Viktor Orbán de scepter zwaait.

Hongaarse diplomaten smokkelden Gruevski Macedonië uit om te voorkomen dat hij daar in de gevangenis zou belanden. De asielverlening van Hongarije, dat lid is van de EU, zorgde voor verbazing in Brussel. ‘Als dit wordt bevestigd, verwacht ik een heldere verklaring van Viktor Orbán op welke grond het asiel is verleend’, aldus de Europese commissaris Johannes Hahn. Hij is belast met de onderhandelingen met landen die lid willen worden van de EU. Macedonië is een van die landen.

De 48-jarige Gruevski had zich eerder deze maand moeten melden bij een Macedonische gevangenis, waar hij een celstraf van twee jaar moest uitzitten voor de aankoop van een luxe privéauto op kosten van de staat. In plaats daarvan dook Gruevski op in Hongarije, waar hij politiek asiel aanvroeg. Iedereen vroeg zich af hoe het de voormalige premier, die in 2016 moest aftreden wegens een afluisterschandaal, was gelukt de grens over te steken terwijl zijn paspoort was ingenomen.

Op het matje

Achteraf bleek dat Gruevski in een auto met Hongaarse diplomatieke nummerborden de grens met Albanië was overgestoken. Daar werd hij opgewacht door diplomaten van de Hongaarse ambassade in Tirana, die hem verder hielpen naar Servië en uiteindelijk Hongarije.  Uit protest tegen de gang van zaken riep het Macedonische ministerie van Buitenlandse Zaken de Hongaarse ambassadeur in Skopje op het matje met de eis dat Hongarije het asielverzoek van Gruevski zou afwijzen.

Het zag er al naar uit dat Hongarije Gruevski toch zou opnemen, ook al loopt er via Interpol een internationaal aanhoudingsbevel tegen hem. Volgens een woordvoerder van Orbáns Fidesz-partij  werd Gruevski thuis vervolgd door een 'links bewind dat gesteund wordt door George Soros’. De Joods-Amerikaanse miljardair en filantroop geldt in Hongarije als een boeman. Orbán beschuldigt Soros van een sinister complot om Hongarije te overspoelen met illegale immigranten om zo de Hongaarse culturele identiteit te ondermijnen.

Kritiek van Brussel

Het Hongaarse besluit om Gruevski onderdak te verlenen zal ongetwijfeld op kritiek stuiten bij Brussel, waarmee Orbán toch al een moeizame relatie heeft. Orbán heeft de rechtse Gruevski altijd als een politieke bondgenoot beschouwd. Hij leek ook wel gecharmeerd van de autoritaire trekjes die Gruevski gaandeweg tijdens zijn premierschap ontwikkelde. 

Maar wat hem vooral beviel was dat Gruevski in 2015 de grenzen van zijn land sloot om een einde te maken aan de stroom vluchtelingen die via de Balkanroute naar het noorden trok. In 2017 ging Orbán nog naar Macedonië om campagne te voeren voor Gruevski en diens  conservatief-nationalistische VMRO-DPMNE partij.

In Macedonië hangen de voormalige premier naast de celstraf wegens misbruik van overheidsgeld nog enkele andere zaken boven het hoofd. Daarbij gaat het onder meer om het afluisterschandaal. In opdracht van Gruevski zouden de Macedonische inlichtingendiensten tal van politici hebben afgeluisterd, onder wie de toenmalige oppositieleider Zoran Zaev die nu premier is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden