Nieuws

EU wil strengere asielregels aan grens met Belarus na ‘hybride’ aanval uit Minsk

De Europese Commissie wil strengere asielregels instellen aan de grens tussen Belarus en de EU-lidstaten Polen, Litouwen en Letland. Asielzoekers mogen maximaal 16 weken worden vastgehouden in centra aan de grens. In die periode wordt hun verzoek beoordeeld, inclusief hoger beroep. Voor geweigerde asielzoekers komt een versnelde terugkeerprocedure.

Peter Giesen
Migranten staan in de rij voor een warme maaltijd bij het checkpoint 'Brugzi', dichtbij de Belarussische plaats Grodno en de grens van Polen.  Beeld AP
Migranten staan in de rij voor een warme maaltijd bij het checkpoint 'Brugzi', dichtbij de Belarussische plaats Grodno en de grens van Polen.Beeld AP

Polen, Litouwen en Letland hebben hun grenzen voor vluchtelingen en migranten gesloten. Polen en Litouwen hebben zelfs wetten aangenomen die het terugsturen van mensen, de zogeheten pushbacks, legaliseren. Deze wetten zijn in strijd met EU-recht en internationale verdragen, maar de Europese Commissie heeft er tot dusverre niets aan willen doen. Net als de Europese regeringsleiders is de Commissie van oordeel dat Europa solidariteit moet betonen met de grenslanden die slachtoffer zijn van een ‘hybride’ aanval door Belarus, waarbij vluchtelingen en migranten als politieke wapens worden ingezet.

Volgens Eurocommissaris Ylva Johansson van Binnenlandse Zaken maken de nieuwe asielregels het mogelijk ‘de bescherming van de grens en de bescherming van fundamentele rechten te combineren’. In de huidige situatie krijgen veel vluchtelingen en migranten niet de kans om asiel aan te vragen, omdat ze meteen worden teruggestuurd door de grenswachten in Polen, Litouwen en Letland. Onder de nieuwe regels moeten ze zich melden bij speciale grensposten waar ze geregistreerd worden. Vervolgens komen ze terecht in een centrum waar ze de beslissing over hun asielaanvraag moeten afwachten. Het is echter onduidelijk of Polen en Litouwen zullen stoppen met hun pushbacks. ‘Ik verwacht dat deze landen zich aan de EU-wet zullen houden’, zei Johansson hierover.

Maar volgens Tineke Strik, Europarlementariër van GroenLinks, maken de nieuwe regels het asielzoekers vrijwel onmogelijk om asiel aan te vragen. In de praktijk laten Belarussische grenswachten asielzoekers helemaal niet toe tot de grensovergangen met de EU-lidstaten, aldus Strik. ‘Het recht op asiel wordt daarmee een juridische fictie’, aldus Strik.

Zes maanden geldig

De nieuwe regels moeten nog worden goedgekeurd door de Europese regeringsleiders. Als dat gebeurt, zullen ze zes maanden geldig zijn. Strik vreest echter dat zulke tijdelijke regels vaker zullen worden toegepast. ‘Het is van groot belang dat deze exceptionele situatie geen permanente consequenties heeft voor het recht op asiel in Europa’, aldus Strik.

Volgens mensenrechtengroepen zijn tenminste 13 vluchtelingen en migranten overleden in het niemandsland tussen Belarus en de EU, veelal door onderkoeling en ondervoeding. ‘Op dit moment de-escaleert de situatie’, zei Eurocommissaris Johansson. ‘De instroom van nieuwe vluchtelingen en migranten naar Belarus is vrijwel gestopt. Er zijn 1900 mensen gerepatrieerd.’

Ondanks de strenge grensbewaking bevinden zich nu 8 duizend vluchtelingen en migranten in Polen, Letland en Litouwen, zei Johansson. Nog eens 10 duizend mensen zijn via deze route doorgetrokken naar Duitsland. Ook in Calais bevinden zich mensen die via Belarus Europa zijn binnengekomen, aldus Johansson.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden