EU wil miljoenen aan werk helpen

De Europese Unie wil twaalf miljoen nieuwe banen creëren. Daartoe moeten de lidstaten zich vastleggen op concrete doelstellingen voor arbeidsdeelname en werkloosheidsbestrijding....

Van onze correspondent

Peter de Graaf

BRUSSEL

Dat is de nieuwe, dwingender aanpak die de Europese Commissie voorstaat om de hoge werkloosheid in de EU - gemiddeld bijna 11 procent - te bestrijden.

De commissie stelt als concrete doelstellingen voor om de arbeidsparticipatie (verhouding tussen actieven en inactieven) binnen vijf jaar te verhogen van 60 tot 65 procent en de werkloosheid terug te dringen tot 7 procent. Dit zou de twaalf miljoen nieuwe banen opleveren. De EU telt achttien miljoen werklozen.

Commissievoorzitter Santer, die de plannen woensdagmiddag ontvouwde in het Europese Parlement, wil breken met een lange traditie van louter vrome intentieverklaringen en doorwrochte rapporten over de werkgelegenheid. Bestrijding van de werkloosheid blijft weliswaar primair de verantwoordelijkheid van de lidstaten zelf, maar de EU kan een belangrijke coördinerende en controlerende rol spelen.

Santer mikt op eenzelfde 'groepsdynamiek' als de laatste jaren tussen de lidstaten is ontstaan om aan de EMU-normen te voldoen.

Tijdens de Europese Top in Amsterdam hebben de regeringsleiders nadrukkelijk de bestrijding van de werkloosheid tot prioriteit verheven. In het Verdrag van Amsterdam is een speciaal hoofdstuk over werkgelegenheid opgenomen. Op aandrang van Frankrijk is ook meer evenwicht gebracht tussen de monetaire discipline van de EMU en de noodzaak van een actiever werkgelegenheidsbeleid. Ter illustratie van hun goede bedoelingen besloten de EU-leiders ook een aparte 'banentop' te organiseren, die eind november in Luxemburg wordt gehouden.

Het idee van concrete werkgelegenheidsnormen, dat de voornaamste bijdrage van de Europese Commissie aan de Top vormt, is niet nieuw. De Luxemburgse premier en huidig EU-voorzitter Juncker heeft onlangs al voorgesteld om de werkloosheidsgraad en arbeidsparticipatie van de drie best presterende landen tot EU-norm te verheffen. Ook het Parlement steunt zo'n aanpak.

Toch blijft er een zwakke schakel in dit nieuwe beleid, dat overigens nog door de Europese regeringsleiders moet worden goedgekeurd. De Europese Commissie voorziet namelijk geen sancties tegen lidstaten die een potje maken van het werkgelegenheidsbeleid. Volgens Santer is het al afschrikwekkend genoeg dat wanpresteerders met de vinger worden nagewezen in de EU.

Europarlementariër Pronk (CDA) meent echter dat Brussel best wat harder met de vuist op tafel kan slaan. Wanbeleid kan bijvoorbeeld worden afgestraft door de geldkraan van de structuurfondsen (tijdelijk) dicht te draaien.

Op termijn mikt de Europese Commissie op een arbeidsparticipatie in de EU van 70 procent. Dat is ongeveer dezelfde ratio als die van de belangrijkste handelspartners. Om die doelstelling te halen stelt Brussel een reeks maatregelen voor, die grotendeels ook al in het Witboek van Delors worden genoemd. 'Maar het wordt tijd dat de lidstaten die maatregelen nu eens gaan uitvoeren', aldus Santer.

Zo moet de belasting op arbeid omlaag. Die belasting is de laatste jaren slechts gestegen, terwijl die op kapitaal is gedaald.

Ook aan scholing en herscholing moet veel meer aandacht worden gegeven. Nu zit slechts 10 procent van de werklozen in een scholingsprogramma. Santer wil dat percentage binnen vijf jaar optrekken tot ten minste 25 procent. Speciale aandacht moet daarbij uitgaan naar jonge en vooral langdurig werklozen. Deze laatste groep maakt bijna 50 procent van alle werklozen uit.

De Europese Commissie verwacht ook veel heil van een secundaire kapitaalmarkt voor het midden- en kleinbedrijf, naar het model van de Nasdaq-beurs in de VS. Op die beurs staan 5500 bedrijven genoteerd met in totaal tien miljoen werknemers.

Onlangs is in Brussel overigens al een voorzichtig begin gemaakt met zo'n Europese aandelenbeurs voor het midden- en kleinbedrijf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden