EU wil kartels via bedrijfsinformanten gaan bestrijden

Bedrijven die deel uitmaken van een illegaal kartel kunnen hun straf ontlopen als ze bijtijds informatie verstrekken aan de Europese Commissie en medewerking verlenen aan het anti-kartelonderzoek....

PETER DE GRAAF

Van onze correspondent

Peter de Graaf

BRUSSEL

De Europese Commissie ging woensdag akkoord met de voorstellen van Van Miert, die nu worden voorgelegd aan de lidstaten. Tot dusver kunnen bedrijven die betrapt worden op kartelvorming maar loyaal meewerken met het onderzoek, slechts rekenen op een lagere boete.

'We zijn vaak benaderd door advocaten die namens bedrijven de vraag stelden of ze immuniteit konden krijgen indien ze informatie zouden verstrekken over een kartel. Die toezegging konden we echter niet doen. Als we dat wel hadden gekund, dan hadden we waarschijnlijk veel meer kartels kunnen ontdekken', aldus Van Miert.

De afgelopen twee jaar heeft de Europese Commissie zestien kartels in de EU opgerold. Vorige maand nog deden inspecteurs van DG-4 invallen bij verschillende chemieconcerns, waaronder Shell en DSM. Volgens Van Miert zijn de kartels 'steeds ingewikkelder en verfijnder', waardoor opsporing steeds moeilijker wordt.

Bedrijven laten nauwelijks sporen na over hun ongeoorloofde prijs- of marktverdelingsafspraken. Vergaderingen vinden vaak in het diepste geheim plaats buiten de Europese Unie en notulen worden niet gemaakt. Daarom kan Van Miert best een steuntje in de rug gebruiken in zijn strijd tegen de kartelvorming.

De voorstellen van de Europese Commissie zijn mede gebaseerd op de praktijk in de VS en Canada, waar de anti-trustautoriteiten al langer met succes kartels oprollen op basis van informatie door 'spijtoptanten' die vervolgens buiten schot blijven.

Om in aanmerking te komen voor strafvrijstelling moet een bedrijf aan vier voorwaarden voldoen. De Europese Commissie moet nog geen formeel onderzoek zijn begonnen naar het kartel waarbij het bedrijf is betrokken. Dat houdt in dat de Commissie nog helemaal geen weet heeft van het kartel of nog over onvoldoende bewijzen beschikt om een officieel onderzoek te openen.

De onderneming dient de eerste te zijn die haar medewerking aanbiedt. Het kan dus niet zo zijn dat alle bedrijven van een kartel hun straf kunnen ontlopen als ze maar bijtijds naar Brussel stappen en informatie verstrekken.

Ook moet het concern gedurende het gehele onderzoek blijven meewerken. Alleen de aanmelding van het kartel is niet voldoende. Een laatste belangrijke voorwaarde voor gratieverlening is dat het bedrijf niet de leider is van het kartel.

Volgens Van Miert is medewerking van bedrijven vaak onontbeerlijk voor de Europese Commissie om voldoende bewijzen te verzamelen teneinde kartels op te kunnen rollen. Het kartonkartel kon destijds slechts worden aangepakt 'door de medewerking van één bedrijf'.

De Commissie voorziet ook forse boetevermindering voor bedrijven die loyaal meewerken met een reeds begonnen kartelonderzoek. Daarmee formaliseert Van Miert een bestaande praktijk. De boetereductie kan oplopen tot 50 procent.

Van Miert maakte gisteren ook bekend dat de Europese Commissie een concurrentie-onderzoek heeft lopen tegen Volkswagen in Italië. De Duitse autofabrikant wordt ervan verdacht zijn Italiaanse dealers te hebben gesommeerd geen wagens te verkopen aan buitenlanders, met name Oostenrijkers. Het onderzoek is geopend na een stortvloed aan klachten van niet-Italiaanse klanten die nul op het rekest kregen bij de dealers.

Door de koersval van de lire is het voor niet-Italianen interessant hun auto in Italië te kopen. Daar liggen de prijzen bijna een kwart lager dan bijvoorbeeld in Oostenrijk. Ook andere autofabrikanten worden verdacht hun Italiaanse dealers te hebben geïnstrueerd om buitenlandse klanten nee te verkopen. Maar volgens Van Miert betreffen de meeste klachten Volkswagen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden