Update

EU wil Griekenland in eurozone houden

Griekenland lijkt in juni nieuwe verkiezingen te houden. De uitslag van de stembusgang van zondag 6 mei biedt praktisch geen kans op een parlementaire meerderheid voor een daadkrachtige regering.

Athene gezien vanaf de Akropolis. Beeld ANP

Gisteren liet de leider van de tweede grootste partij, het extreemlinkse Syriza, al weten niets te zien in een deelname aan een coalitieregering. Nu heeft ook Fotis Kouvelis, de leider van Democratisch Links gezegd geen mogelijkheid te zien in een regering van nationale eenheid van conservatieven en socialisten. Kouvelis was de laatste hoop op kans van slagen van de Griekse president Karolos Papoulias die de onderhandelingen leidt. Europa volgt de situatie met argusogen.

Kouvelis leidt een gematigd linkse partij die 19 zetels heeft en had eerder laten doorschemeren onder voorwaarden bereid te zijn bijvoorbeeld gedoogsteun te verlenen aan de conservatieve en socialistische coalitie die de dramatische bezuinigingen doorvoert. Maar nu Kouvelis dit definitief afwijst, lijken de conservatieve Nieuwe Democratie van Antonis Samaras en de socialistische Pasok van Evangelos Venizelos geen zicht meer te hebben op steun buiten hun partijen. Ze hebben samen 149 van de 300 zetels.

Interim-regering
Samaras had eerder voorgesteld om een interim-regering te vormen die ervoor moet zorgen dat Griekenland de komende twee jaar in de euro blijft. Een nieuwe regering zou dan verder moeten gaan met het doorvoeren van rigoureuze bezuinigingen die als voorwaarden zijn gesteld voor de miljardenhulp van de Europese Unie en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) die de staat voor bankroet behoedt.

De uitslag van de stembusgang van 6 mei liet Griekenland verdeeld achter. Duizenden Grieken stemden op extreemlinkse dan wel extreemrechtse partijen en straften de regeringspartijen van het midden af. Veel Grieken zijn boos over de harde bezuinigingen die het land moet doorvoeren.

Fotis Kouvelis, leider van Democratisch Links. Beeld REUTERS
President Karolos Papoulias. Beeld reuters

Geschrokken
Toch wijzen peilingen uit dat de Grieken ook zelf geschrokken zijn van de opkomst van de extreme partijen in het parlement. En hoewel de onvrede over de bezuinigingen groot is, wil een meerderheid van de Grieken niet uit de euro stappen. Het is dan ook niet duidelijk of de Griekse kiezer zijn overdonderende proteststem van ruim een week geleden half juni nog eens zal herhalen of opnieuw kiest voor de impopulaire gematigde partijen uit vrees voor een economische chaos.

Maar de extreemlinkse Coalitie van Links, Syriza, zou toch de grootste partij kunnen worden en dan van het Griekse kiesstelsel 50 parlementszetels bonus krijgen. Syriza wil volstrekt niets met de bezuinigingspolitiek van ND en Pasok te maken hebben en wil van de gemaakte afspraken met de EU en het IMF af. Syriza wil onder meer gratis eten voor studenten en minstens 100.000 ambtenaren extra om de werkloosheid te bestrijden.

Alexis Tsipras, leider van Syriza. Beeld EPA

Europese Commissie
Voor de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Europese Unie, blijft het kristal helder dat Griekenland in de eurozone moet blijven. De zegsvrouwe van voorzitter José Manuel Barroso herhaalde vandaag dat het voor de toekomst van het land en de Grieken van belang is om de euro te houden en zich te houden aan de gemaakte afspraken.

De speculaties over een vertrek van Griekenland uit de eurozone werden afgelopen weekeinde door Brussel sterk aangewakkerd. Zo zei Barroso dat 'als een clublid de regels van de club niet naleeft, het beter zou zijn als deze de club zou verlaten'. Volgens zijn woordvoerder was die opmerking niet specifiek gericht op de situatie in Griekenland, maar een algemeen commentaar.

De Grieken hebben hun toekomst in hun eigen handen, benadrukt de zegsvrouwe.

Hoogleraar financiële economie Sylvester Eijffinger is echter overtuigd van een dreigend faillisement als de Grieken niet instemmen met de stringente bezuinigingen. 'Het is niet de vraag of Griekenland failliet gaat, maar wanneer. Als ze na de komende verkiezingen in juni niet instemmen met het hervormingsprogramma gaat het land failliet, dan is het einde oefening', aldus de hoogleraar, die ook adviseur is van het Europees Parlement.

President van de Europese Commissie, Jose Manuel Barroso. Beeld EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.