NieuwsEuropees migratiebeleid

EU-voorzitter Duitsland: migratie-akkoord dit jaar mogelijk

EU-voorzitter Duitsland verwacht dat de EU-landen begin december een politiek akkoord kunnen bereiken over een nieuw Europees migratiebeleid. De komende weken zal er hard en intensief onderhandeld worden om de diepe verdeeldheid over migratie te overbruggen.

Vluchtelingen en migranten wachten tot ze in een bus kunnen stappen bij het kamp Kara Tepe naar de haven van Mytilene op Lesbos. Van daaruit gaan ze naar het Griekse vasteland en dan eventueel verder naar een andere Europese bestemming.Beeld Vangelis Papantonis / EPA

‘De politieke wil is aanwezig’, zei de Duitse minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer donderdag na afloop van een video-overleg met zijn Europese collega’s. ‘De wind zit in de zeilen. Dat wil niet zeggen dat er geen obstakels zijn, er is nog een hoop werk te doen.’

De ministers spraken voor de eerste keer over het migratiepact dat de Europese Commissie eind vorige maand presenteerde. Dat moet een eind maken aan de sinds 2015 volstrekt verziekte verhoudingen tussen de lidstaten over migratie. Geen van de bewindslieden veegde het Commissieplan donderdag direct van tafel. Wel maakten ze hun positie ‘heel erg duidelijk’, aldus een betrokkene. Polen, Hongarije, Tsjechië, Slowakije lieten weten onder geen beding asielzoekers te willen overnemen van de zuidelijke lidstaten waar ze arriveren.

Niettemin toonden alle lidstaten zich bereid op basis van het Commissievoorstel verder te praten. Het voorstel kreeg eerder in het Europees Parlement ook al een voorzichtig positief onthaal. Het migratiepact van de Commissie zet in een op een snelle eerste selectie bij aankomst van een migrant. Op dit moment maakt tweederde van de migranten geen kans op een verblijfsvergunning in de EU.

Deze omvangrijke groep kansloze asielzoekers moet direct worden teruggestuurd. Nu gebeurt dat vaak niet, minder dan eenderde van de uitgeprocedeerden vertrekt daadwerkelijk. Om de thuislanden onder druk te zetten hun mensen terug te nemen, wil de Commissie desnoods handelsvoordelen, subsidies en visa verminderen.

De lidstaten zijn het hierover eens, de verdeeldheid zit bij de spreiding van de asielzoekers die wel mogen blijven. Italië, Griekenland, Spanje, Malta en Cyprus maakten duidelijk dat zij niet de permanente verblijfplaats willen zijn van de migranten. In het Commissievoorstel moeten alle landen ‘solidariteit’ tonen. Dat kan door migranten over te nemen, maar ook met geld (voor de opvang elders), mensen (douaniers, asielexperts) en materieel (tenten, vervoer).

Een land wordt nooit verplicht asielzoekers te accepteren uit de zuidelijke landen. Polen of Hongarije wordt in dat geval wel verantwoordelijk voor de terugkeer van migranten die uit de zuidelijke lidstaten moeten vertrekken. Lukt dat niet binnen acht maanden, dan moeten Polen en Hongarije die mensen alsnog opnemen, zij het met als doel uitzetting.

De Oost-Europese landen, maar ook Baltische staten en Oostenrijk keerden zich ‘ferm en uitgesproken’ tegen dit onderdeel van het migratiepact, aldus een betrokken EU-ambtenaar. ‘Niemand was volledig tevreden, maar velen toonden een positieve houding’, aldus Commissaris Ylva Johansson (Binnenlandse Zaken). ‘We hebben geen behoefte aan migratiestrijd maar aan migratiebeleid.’

Seehofer kondigde een extra ontmoeting aan van de verantwoordelijke bewindslieden in november. Hij hoopt dat de ministers dan – ondanks de coronarestricties – naar Brussel kunnen komen. ‘We hebben overleg in kleine groepjes nodig om een akkoord in elkaar te sleutelen.’ In december zouden de bewindslieden het kunnen afkaarten. ‘Het venijn zit in de details, maar de kansen ook’, zei Johansson. Seehofer toonde zich optimistisch. ‘Ik zeg niet dat we een akkoord zullen bereiken maar we kunnen het bereiken. De kans is groot.’

De vluchtelingencrisis, 5 jaar later
Anderhalf miljoen vluchtelingen zochten in 2015 hun heil in Europa. Wat is er werkelijkheid geworden van alle hoop en vrees? Vijf jaar later onderzoeken we het in een special. Op deze pagina vind je alle stukken. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden