Nieuws Brexit

EU verwijt Britten ‘totaal mismanagement’

‘Smerige EU-ratten’ (The Sun). ‘Een hinderlaag’ (The Guardian). Britse media vuurden vrijdag met scherp op wat zij zien als een vernedering van ‘hun’ premier May tijdens de EU-top in Salzburg. EU-diplomaten zijn niet onder de indruk van deze verbale agressie, ze verwijten Londen ‘totaal mismanagement’ van de verwachtingen rond de Brexit.

De 'familiefoto' van de Europese leiders tijdens de top in het Oostenrijkse Salznurg. Helemaal links op de tweede rij staat de Britse premier May, die hevig onder vuur is komen te staan. Beeld AFP

De EU-top donderdag in het zonovergoten Salzburg werd een koude douche voor May. Ze had gehoopt op een handreiking van de EU-collega’s, een steuntje in de rug in de aanloop naar het voor haar cruciale Tory-congres begin oktober. De voortekenen waren goed: EU-Brexitonderhandelaar Barnier sprak al dagen over het ‘ontdramatiseren’ van de geschilpunten tussen Londen en de EU. ‘Keep cool, carry on’, was zijn boodschap.

Eindeloos gedraai vreet het geduld op 

Maar de onvrede bij de 27 landen sluimerde. Het eindeloze gedraal van de Britten in de Brexit-onderhandelingen vreet het geduld bij de EU27 weg. De verdeeldheid in Londen drijft de Brusselse onderhandelaars tot wanhoop. En de irritatie groeit over de diplomatieke missies die May op de hoofdsteden afstuurt, in de hoop tweespalt te zaaien in het Europese kamp. Afgelopen dinsdag waren de ministers van Europese Zaken heel duidelijk: Barnier is onze man en zijn mandaat verandert niet. May wist dus hoe de vlag erbij hing toen ze woensdag in Salzburg arriveerde.

Dat weerhield haar niet die ochtend in een opinie-artikel in Die Welt haar Brexitvoorstellen als de enige ware en waardige neer te zetten. ’s Avonds tijdens het diner met haar collega’s zette May de verhoudingen verder op scherp met het verwijt dat de EU aanstuurt op splitsing van haar kingdom (Noord-Ierland isoleren om een harde grens met Ierland te voorkomen). Wisten de heren en dames wel hoe het voelt als je land wordt opgedeeld, hield ze haar tafelgenoten voor. De Ierse premier, de Cyprioot, de Tsjech, de Slowaak en bondskanselier Merkel beten op hun tanden om niet in hoongelach uit te barsten. Als geen ander hebben zij er ervaring mee, Merkel is geboren in de DDR.

Doe je huiswerk over

Het kwaad was geschied. De Brexitlunch van de 27 leiders donderdag zonder May, kreeg een andere toon. Unaniem bestempelden ze May’s plannen als onvoldoende: doe je huiswerk over! En respecteer de ‘rode lijnen’ van de EU: geen poreuze grens tussen Ierland en Noord-Ierland (dat met Groot-Brittannië de EU verlaat), geen ondermijning van de interne markt, geen vals concurrentievoordeel voor Britse bedrijven.

De voorbereidde handreiking in de vorm een extra EU-top in november (meer tijd voor May), werd schielijk door de leiders teruggetrokken. De oktobertop wordt nu ‘het moment van de waarheid’. Alleen als daar een Brexitdeal in de steigers wordt gezet, is de EU bereid met een novembertop het akkoord juridisch af te zegenen.

Mager akkoord

EU-president Tusk informeerde May direct na de lunch over de uitkomst ervan, een ongemakkelijk gesprek. Zichtbaar nerveus stond Tusk vervolgens de pers te woord, wetende dat slikken ook stikken kan worden: een harde Brexit, het vertrek van Groot-Brittannië uit de EU met slaande deuren en zware economische gevolgen.

EU-diplomaten verwachten dat May en haar Tories door de knieën gaan en een mager akkoord accepteren. Beter een slechte Brexit dan geen Brexit, want dat laatste kan ook zomaar gebeuren als een akkoord uitblijft, May aftreedt en met nieuwe verkiezingen in Groot-Brittannië de Brexit achter de horizon verdwijnt. ‘Drama hoort erbij’, stelt een diplomaat. ‘De belangen zijn groot.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden