EU-top gaat vooral over klimaat

‘Twee jaar geleden was het banen, banen en nog eens banen, maar nu is het klimaat, klimaat en nog eens klimaat’, mopperde Günter Verheugen, de Duitse eurocommissaris voor Industriebeleid afgelopen weekeinde tegenover het blad Bild am Sonntag....

Van onze correspondent Bert Lanting

Jaar in jaar uit gingen de voorjaarstoppen van de EU over dat éne onderwerp: hoe zorgen we ervoor dat de EU per 2010 de meest geavanceerde economie ter wereld wordt? Dat streven is stilletjes in de lade verdwenen, maar nu heeft Brussel een nieuwe ambitie: de EU moet de koploper worden in de strijd tegen de klimaatverandering.

Die status willen de EU-leiders de komende dagen zien te bereiken op de top, die voornamelijk over energie en milieu gaat. Volgens José Manuel Barroso, de voorzitter van de Europese Commissie, staat de ‘geloofwaardigheid’ van de EU tijdens de bijeenkomst op het spel.

Heel de wereld zal naar Europa kijken, van Washington tot Moskou en Peking, hield hij de EU-leiders eerder deze week voor. Maar vooralsnog bakkeleien die nog door over de vraag wat milieuvriendelijke energie is en in hoeverre ze zich moeten vastleggen op de streefcijfers die de Commissie begin dit jaar voorstelde.

Bindende CO2-afspraak
Verwacht wordt dat de EU-leiders het eens zullen worden over een bindende afspraak om de uitstoot van CO2 per 2020 met 20 procent naar beneden te krijgen ten opzichte van 1990, ook al mopperen de nieuwe lidstaten dat hun economische groei nog maar net begonnen is en ze nog een enorme achterstand hebben op de ‘oude’ EU-landen. Als andere grootvervuilers, zoals de VS en China ook meedoen, is de Europese Unie zelfs bereid de uitstoot van CO2 met 30 procent te beperken.

Milieuorganisaties vinden dat de EU ook verder moet gaan als de andere landen achterblijven, maar de meeste EU-landen voelen daar niet voor. Ook de Duitse eurocommissaris voor Industrie, Günter Verheugen, heeft daar driftig campagne tegen gevoerd. Volgens hem zou dat de concurrentiepositie van de Europese industrie ondermijnen. Natuurlijk moet de EU tegen klimaatverandering strijden, maar Brussel moet zich niet laten verleiden tot ‘hysterische actie’.

Waarschijnlijk zal het de Duitse bondskanselier Merkel, die de top voorzit, ook lukken een bindende afspraak te maken over het bevorderen met biobrandstoffen. In 2020 moet alle benzine voor minimaal 10 procent uit biobrandstoffen bestaan.

Hernieuwbare energie
Maar het grote struikelblok vormen de streefcijfers voor het aandeel van hernieuwbare energie, zoals zonne- en windenergie. Momenteel dekken die energievormen nog slechts 6,5 procent van het totale energieverbruik in de EU, maar dat moet per 2020 omhoog naar 20 procent als aan de Commissie ligt.

Het gaat niet om een procentje meer of minder, vindt Barroso. ‘Het gaat om zekerheid’. Zonder een bindend minimumpercentage zal de industrie volgens hem onvoldoende gemotiveerd zijn om grote bedragen in de ontwikkeling van dergelijke alternatieve energiebronnen te steken.

Ook landen als Duitsland, Nederland en Denemarken zijn voor keiharde afspraken als het om hernieuwbare energie gaat, maar dat stuit op bezwaren van vooral Frankrijk en Polen. Ook Malta en Luxemburg voelen er weinig voor. De Luxemburgse vertegenwoordiger wees er eerder deze week op dat zijn land weinig mogelijkheden heeft, omdat het geen grote rivieren of zee heeft. ‘Ik heb hem gezegd dat ze als ze niets doen, wél een zee krijgen’, vertelde staatssecretaris Frans Timmermans van Europese Zaken.

Frankrijk, dat een groot deel van zijn energie in kerncentrales opwekt, wil alleen instemmen met een bindend minimum voor ‘niet-koolstof’ energie. Op die manier zou Frankrijk de kernenergie kunnen onderbrengen onder de categorie hernieuwbare energie. Volgens Parijs is kernenergie de enige reële manier om de Kyoto-doelstellingen voor het verminderen van de broeikasgassen te halen.

Dat is tegen het zere been van Oostenrijk en een aantal andere EU-landen die kernenergie juist hebben afgezworen, omdat er volgens hen te veel gevaren aan verbonden zijn. Desondanks wil de Franse president Chirac dat gevoelige thema vanavond aansnijden tijdens het diner van de EU-leiders.

Daarbij zal hij ongetwijfeld bijval krijgen van de Oost-Europese landen, die aan plannen werken om juist meer nucleaire energie op te wekken. ‘Het klimaat is aan het veranderen als het om kernenergie gaat. Het is tijd om dit taboe te doorbreken’, zei Jan Kohout, de Tsjechische ambassadeur bij de EU gisteren.

Grondwet
Merkel wil het diner gebruiken om te praten over de feestelijke verklaring die de EU-landen tijdens de viering van de 50ste verjaardag van de EU in Berlijn willen aannemen. Sommige landen wilden daarin opnemen dat de EU uiterlijk in 2009 een nieuwe Grondwet klaar moet hebben.

Daarmee wilden zij Nederland en Frankrijk onder druk zetten snel een oplossing te vinden voor de impasse die na het Nederlandse en Franse ‘nee’ tegen de Grondwet is ontstaan. Maar die passage is van de baan, omdat Nederland, Polen en enkele andere landen er niet aan wilden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden