EU steunt Oekraïne met ruim 11 miljard

De Europese Unie biedt het noodlijdende Oekraïne ruim 11 miljard euro financiële hulp voor de komende jaren. Dat maakte de Europese Commissie vandaag bekend.

Mensen juichen op het Maidan-plein als de Europese vlag wordt gehesen. Beeld ap

Brussel werkte bij het opstellen van het steunpakket samen met het Internationaal Monetair Fonds (IMF). De regering in Kiev zou alleen al voor dit jaar ruim 10 miljard nodig hebben.

EU wil Moskou onder druk zetten
Morgen houdt de Europese Unie een speciale crisistop over de situatie in Oekraïne. De EU eist dat Rusland zijn militaire interventie op de Krim stopt, en meewerkt om de spanning op het Russisch-gezinde schiereiland te verminderen. De afgelopen dagen voerde Brussel de druk al op, maar op de top morgen kunnen EU-leiders concrete maatregelen nemen die de Russen tot inbinden moeten dwingen.

De EU zinspeelde al op het opschorten van de onderhandelingen over het afschaffen van de visumplicht. Voor de Russen is visumvrij reizen naar de EU een langgekoesterde wens. Ook de gesprekken over een nieuw groot (handels-)akkoord tussen Brussel en Moskou kunnen in de ijskast worden gelegd.

De EU kan ook 'gerichte maatregelen' nemen. Lees: sancties tegen personen of instellingen die betrokken zijn bij bijvoorbeeld de militaire inmenging op de Krim. De EU-lidstaten zouden de tegoeden van de betrokkenen in de unie kunnen bevriezen of een inreisverbod kunnen uitvaardigen.

Nog ingrijpender is een handelsembargo. Enkele EU-lidstaten lieten al weten niet zo ver te willen gaan, uit eigenbelang of om de Russen niet te veel tegen zich in het harnas te jagen.

Rusland werkt al aan tegenmaatregelen
Moskou dreigt al met economische tegenmaatregelen. De Russische Eerste Kamer, de Federatieraad, werkt aan wetgeving die het mogelijk maakt om eigendommen en tegoeden van Amerikaanse en Europese bedrijven en particulieren in beslag te nemen. Dat meldde persbureau RIA Novosti vandaag.

Een demonstrant voor de Russische ambassade in Ottawa, Canada. Beeld ap

'De wet is bedoeld om de president en de regering mogelijkheden te geven om onze soevereiniteit te beschermen', aldus Andrej Klisjas, de voorzitter van de grondwettelijke commissie die sancties aan het uitwerken is.

EU-leiders nemen donderdag een besluit over het opleggen van strafmaatregelen vanwege de Russische inmenging in Oekraïne.

Eis
Europa en de VS eisen dat de Russische militairen op het Oekraïense schiereiland de Krim onmiddellijk terugkeren naar hun kazernes. Rusland moet volgens het Westen bovendien in gesprek gaan met de nieuwe machthebbers in Kiev, die zijn aangetreden na het gedwongen vertrek van president Viktor Janoekovitsj.

Rusland vindt dat het alle recht heeft om militair in te grijpen in het buurland, als de Russen die daar bescherming nodig hebben. President Vladimir Poetin ontkende vandaag echter dat het al zover is. Militairen die vliegvelden en andere strategische plekken op de Krim hebben ingenomen, zouden 'plaatselijke zelfverdedigingstroepen' zijn.

Volgens de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov kan Rusland deze 'zelfverdedidigingstroepen' niet terugsturen naar hun bases omdat het simpelweg geen Russische troepen zijn. Het Zwarte Vloot-personeel, zo beweert Lavrov, 'zit gewoon op zijn gebruikelijke positie'.

Aan die bewering wordt ten westen van de Krim echter weinig geloof gehecht. Hoewel de soldaten in kwestie geen insignes dragen en nogal zwijgzaam zijn, is het volgens het Westen en de Oekraïense interim-regering duidelijk dat het wel degelijk Russen zijn.

Beeld epa
 
Militairen die vliegvelden en andere strategische plekken op de Krim hebben ingenomen, zijn volgens Poetin geen Russen, maar 'plaatselijke zelfverdedigingstroepen'

Lavrov ontmoet Kerry
Op verschillende plaatsen zal er vandaag door verschillende partijen worden overlegd om een uitweg de vinden. Zo spreekt Lavrov vandaag in Parijs voor het eerst sinds de crisis losbarstte met zijn Amerikaanse collega John Kerry. De twee zien elkaar op een internationale conferentie voor hulp aan Libanon in Parijs. Lavrov spreekt in de marge van de bijeenkomst met Kerry en Europese collega's over Oekraïne.

In Brussel praten Rusland en de NAVO met elkaar. Het gesprek vindt plaats als buitengewone zitting van de NAVO-Ruslandraad, een overlegorgaan dat sinds 2002 bestaat en tot meer samenwerking, onder meer op militair gebied heeft geleid.


Uitweg voor Poetin
De Amerikaanse president Barack Obama en de Duitse bondskanselier Angela Merkel hebben elkaar dinsdag ongeveer een uur telefonisch gesproken over een mogelijke diplomatieke oplossing. Belangrijk punt zou zijn dat een 'off ramp' (uitweg) voor president Vladimir Poetin onderdeel uitmaakt van het plan. Er zou al een begin van een voorstel zijn: Rusland trekt zijn troepen terug in de bases in de regio, het aantal manschappen in Oekraïne wordt beperkt tot 11.000, en Rusland laat internationale waarnemers toe. Die waarnemers zouden er onder meer op moeten toezien dat de (mensen)rechten van de etnische Russen in Oekraïne worden gerespecteerd.

Dit voorstel zou ruimte moeten bieden aan directe gesprekken tussen Rusland en de nieuwe interimregering. Er zou eventueel een bemiddelaar kunnen worden ingeschakeld. Duitsland heeft zich hiertoe bereid verklaard, zo melden functionarissen.

Obama en Merkel in Berlijn, afgelopen juni. Beeld reuters

Deals Janoekovitsj nagaan
Parlementsleden in Oekraïne hebben er intussen op aangedrongen dat de nieuwe machthebbers nagaan hoe de verdreven president Viktor Janoekovitsj zaken deed. Ze willen dat wordt uitgezocht of er in de entourage van Janoekovitsj veel aan de strijkstok is blijven hangen bij bijvoorbeeld contracten over schaliegas met de oliemaatschappijen Shell en Chevron, meldt het persbureau Bloomberg.

Zo vragen parlementsleden zich af waarom een klein adviesbureau van drie ex-medewerkers van staatsgasbedrijf Naftogaz een groot aandeel kreeg toegekend in contracten over de exploitatie van schaliegasvelden die van een staatsonderneming zijn. Het betrokken adviesbureau, SPK-GeoService, ontkent banden met Janoekovitsj en heeft beklemtoond in alle openheid volstrekt legaal zaken te doen.

De verdreven Oekraïense president Janoekovitsj. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.