NieuwsSchengen gesloten

EU sluit haar buitengrenzen om coronavirus in te dammen

De EU sluit haar grenzen voor alle reizigers van buiten de Europese Unie. Deze drastische maatregel moet de verspreiding van het coronavirus indammen.

Duitse politie houdt een vrachtwagen aan bij de grens met Denemarken.Beeld EPA

Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie en EU-president Charles Michel stelden dat reisverbod maandagmiddag voor, het werd dinsdagavond bekrachtigd. Het sluiten van de buitengrenzen gaat aanzienlijk verder dan de richtlijn die de Commissie eerder maandag aan de lidstaten presenteerde over terughoudendheid bij grenscontroles.

Het inreisverbod werd dinsdag door de Europese regeringsleiders goedgekeurd. Het verbod geldt voorlopig voor dertig dagen en treft alle ‘niet-essentiële reizen’ van personen naar de Schengenzone. Dat zijn 22 EU-landen plus Noorwegen, IJsland, Zwitserland en Liechtenstein. De Commissie roept de EU-landen op die geen lid van Schengen zijn (Groot-Brittannië, Ierland, Bulgarije, Roemenië, Kroatië) om dezelfde maatregel in te voeren.

Vrachtvervoer

Het reisverbod geldt alleen voor personen, vrachtvervoer moet juist zo onbelemmerd mogelijk doorgaan. Verder wordt er een uitzondering gemaakt voor EU-onderdanen die naar huis komen, voor medisch personeel, grenswerkers en bijvoorbeeld vrachtwagenchauffeurs. Niet EU-burgers die recht hebben op een langdurig verblijf in de EU zijn ook uitgezonderd. Eerder bekritiseerden sommige politici en EU-ambtenaren het Amerikaanse vliegverbod vanuit de EU. Michel en Von der Leyen riepen EU-burgers op min mogelijk te reizen. 

In haar richtlijn over grenscontroles maant de Commissie de lidstaten de grenzen zo veel mogelijk open te houden voor het transport van goederen. Het huidige rijverbod voor vrachtwagens in het weekend kan tijdelijk worden opgeschort om de economische gevolgen van de coronapandemie te verzachten.

Commissaris Johansson (Binnenlandse Zaken) zei maandag dat de interne markt niet ondermijnd mag worden door de herinvoering van grenscontroles. Een goed evenwicht tussen bescherming van de volksgezondheid en de interne markt is vereist, aldus Johansson.

Het besluit is een reactie op de opeenstapeling van nationale grensmaatregelen in de afgelopen dagen. De Franse president Macron veroordeelde maandag eenzijdig ingestelde grenscontroles. EU-president Michel kondigde aan dinsdagmiddag opnieuw met alle Europese regeringsleiders per videolink te overleggen over de coronacrisis. Het is de tweede EU-top binnen een week over de pandemie.

Onbelemmerd vervoer van etenswaren, medische hulpmiddelen en vee is noodzakelijk, stelt de Commissie. Dat geldt ook voor het vervoer van treinbestuurders, chauffeurs en piloten. Hoe meer belemmeringen, hoe groter de economische schade en onrust bij de bevolking over mogelijke tekorten in de winkel, waarschuwt de Commissie.

Als lidstaten controles invoeren, moeten die goed gemotiveerd zijn (het virus overleeft niet op goederen) en toegepast worden op alle landen. Alleen Italië met maatregelen treffen omdat daar de meeste coronabesmettingen zijn, mag dus niet. De lidstaten moeten hun maatregelen tijdig – voor invoering – aan de Commissie melden.

Binnen de EU mogen lidstaten grenscontroles invoeren als de volksgezondheid daarom vraagt. De Commissie benadrukt dat eventuele maatregelen ‘proportioneel’ moeten zijn en voor alle EU-onderdanen gelijk. Mensen die naar hun thuisland terug willen, hebben dat recht. Wel kan een lidstaat thuisisolatie opleggen als de persoon ziek is.

N.B.: Dit artikel is een update van een verhaal dat maandag 16 maart verscheen. Toen stelde de Europese Commissie een richtlijn op, een dag later werd die richtlijn daadwerkelijk beleid.

In dit dossier leest u alles wat u moet weten over het coronavirus. De laatste ontwikkelingen worden bijgehouden op ons liveblog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden