Nieuws

EU slaat alarm over Poolse export van besmet koeienvlees

Polen moet onmiddellijk de verkoop en export van vlees van zieke koeien stoppen. De Europese Commissie heeft Warschau daartoe opgeroepen naar aanleiding van onthullingen van een Pools televisieprogramma, waaruit blijkt dat zeker één Pools slachthuis extreem zieke koeien aankoopt. Het vlees wordt na verwerking daar geëxporteerd naar negen andere EU-landen.

Een Poolse slager met runderkarkassen in een slachthuis in Golina. Beeld REUTERS

Bij het slachten van de koeien in de centrale Poolse regio Mazovië zijn geen inspecteurs aanwezig om toe te zien op de kwaliteit van het vlees. Volgens deskundigen vormt het eten van dit besmette koeienvlees een gevaar voor de volksgezondheid.

Het vlees uit het Poolse slachthuis blijkt vooralsnog niet in Nederland terecht te zijn gekomen. Toch houdt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) het nieuws nauwlettend in de gaten. ‘We volgen de Poolse autoriteiten en het Europese RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed, red.)’, zegt NVWA-woordvoerder Tjitte Mastenbroek. ‘Als wij van hen een waarschuwing krijgen dat er ziek vlees in Nederland terecht is gekomen, trekken we aan de bel. Maar op dit moment is daar geen sprake van.’ 

Uit de handel

Het vlees uit Mazovië ging het afgelopen halfjaar naar Estland, Finland, Frankrijk, Hongarije, Litouwen, Portugal, Roemenië, Spanje en Zweden. Volgens Vytenis Andriukaitis, de EU-commissaris voor Voedselveiligheid, ‘moet al het vlees afkomstig uit dit slachthuis zo snel mogelijk getraceerd worden en uit de handel worden genomen’.

Journalisten van Superwizjer, het Poolse onderzoeksprogramma dat afgelopen zaterdag de documentaire over de zieke koeien uitzond, infiltreerden eind vorig jaar in het slachthuis. Een verslaggever werkte er bijna drie weken undercover en maakte de beelden van de doodzieke koeien. De dieren kunnen niet rechtop staan en worden met touwen om hun poten en hoorns naar binnen gesleept.

Een still uit Superwizjer: een Poolse slachthuismedewerker trekt aan een koe. Beeld REUTERS

Mooi maken

‘Het slachten van de zieke koeien vond ’s nachts plaats’, vertelt verslaggever Patryk Szczepaniak aan de Volkskrant, ‘zonder dat er inspecteurs bij waren.’ Hij en andere werknemers in het slachthuis moesten ‘bewijsmateriaal’ van ziektes zoals tumoren uit de karkassen van de koeien verwijderen. ‘Met een mes moesten we het vlees schoon en mooi maken, zodat het gezond leek.’

Polen produceert ongeveer 560 duizend ton rundvlees per jaar en is een van de grootste exporteurs van vlees in de Europese Unie. Deskundigen in zowel Polen als andere EU-landen zeggen dat het eten van vlees van dergelijk zieke koeien ernstige gezondheidsrisico’s met zich meebrengt.

Een still uit Superwizjer: een Poolse slachthuismedewerker verwerkt het rundvee. Beeld REUTERS

Het is niet het eerste incident in Polen waarbij er gesjoemeld wordt met vlees. In december kreeg de eigenaar van een slachthuis in de buurt van Lodz al een gevangenisstraf omdat hij het vlees van zieke koeien probeerde te exporteren.

Ziek en goedkoop

In Polen kost een zieke koe meestal vijf tot zes keer minder dan een gezonde koe. Handelaren adverteren online openlijk met hun zieke dieren. Ze gebruiken woorden als ‘getraumatiseerd’ of ‘beschadigd’ voor dieren die te ziek zijn om te staan.

Het Poolse onderzoeksprogramma Superwizjer legde contact met tientallen handelaren die bereid waren zieke koeien te leveren. Op basis van verder onderzoek berekende Superwizjer dat er ongeveer driehonderd van zulke handelaren in heel Polen actief zijn. Szczepaniak: ‘Het probleem speelt in heel Polen.’

Maar volgens Pawel Jakubczak, hoofd van de veterinaire inspectie van de regio Mazovië, is hier geen enkel bewijs voor. ‘Dit is het probleem van slechts één bedrijf. Het is vervelend, maar zegt verder niets over andere slachthuizen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden