NieuwsExtra EU-top

EU-president Michel wil doorbraak forceren over EU-begroting

EU-president Charles Michel zet de Europese regeringsleiders onder druk met een extra EU-top volgende maand. De onverwachte uitnodiging voor de top op 20 februari kwam zaterdag.

EU-president Charles Michel.Beeld AP

De bijeenkomst moet een doorbraak forceren in de politiek explosieve onderhandelingen over een nieuwe meerjarenbegroting (2021-2027) voor de Europese Unie. Verder uitstel leidt volgens Michel tot ‘ernstige praktische en politieke problemen’ en zou de EU ontwrichten.

Premier Rutte en zijn collega-leiders ontvingen de uitnodiging voor de extra top zaterdag. Michel beaamt in zijn brief aan de leiders dat een akkoord allerminst zeker is. ‘Ik ben me volledig ervan bewust dat deze onderhandelingen tot de moeilijkste behoren van alle onderhandelingen die op ons afkomen.’ 

Michel laat de leiders veelbetekenend alleen weten dat de extra EU-top ‘op 20 februari begint’, niet wanneer deze eindigt of dat er misschien nog een bijeenkomst nodig is. Iedereen moet compromisbereidheid tonen, schrijft Michel. ‘Ik reken op uw steun en respect.’

Uit voorzorg presenteert Michel zijn ontwerpakkoord pas kort voor de extra top. Dat moet voorkomen dat het ontwerp al gefileerd is voor de leiders bij elkaar zijn, omdat iedereen tot achter de komma heeft uitgerekend wat de effecten zijn.

‘Biechtstoelprocedure’

Afgelopen twee weken spraken naaste medewerkers van Michel met de politiek adviseurs van de 27 regeringsleiders. Deze ‘biechtstoelprocedure’ was bedoeld om af te tasten waar de ondergrens voor de lidstaten ligt in de discussie over de meerjarenbegroting. Dat debat verkeert al ruim een jaar in een totale politieke impasse, met enerzijds ‘zuinige’ landen als Nederland die geen verhoging van het budget willen en anderzijds een grote groep lidstaten die extra geld onvermijdelijk achten. De onderhandelingen zijn dit keer nog moeilijker omdat volgende week met het Verenigd Koninkrijk een grote nettobetaler de EU verlaat.

Volgens betrokkenen heeft de ‘biechtstoel’ de sfeer ‘gederadicaliseerd’. Lidstaten tonen bereidheid te schuiven mits er voor iedereen wat positiefs is te melden over de nieuwe meerjarenbegroting. Leiders moeten thuis kunnen uitleggen waarom ze water bij de wijn hebben gedaan. De Tweede Kamer geeft Rutte tot nog toe nauwelijks onderhandelingsruimte.

Druk om concessies te doen

Met de extra top zet Michel druk op de leiders om concessies te doen. Een mislukking is niet alleen een nederlaag voor de EU-president maar straalt af op alle leiders aan tafel. Bovendien verziekt het de sfeer en maakt het de kans op een akkoord later dit jaar alleen maar moeilijker. Idealiter was de nieuwe meerjarenbegroting eind vorig jaar al afgehamerd. De Europese Commissie heeft immers een jaar nodig om de wetten op stellen om het geld uit te kunnen geven, dus het eerste jaar (2021) van de nieuwe begrotingsperiode zullen al nauwelijks nieuwe projecten van de grond komen.

Nederland, Oostenrijk, Zweden en Denemarken willen dat de nieuwe 7-jaarsbegroting maximaal 1,00 procent (circa 1000 miljard euro) van het Europese bruto nationaal inkomen bedraagt. De Commissie zet in op 1,11 procent, het Europees Parlement op 1,3 procent. Een compromis is volgens betrokkenen mogelijk door niet alleen te kijken naar de omvang van het budget, maar ook naar de besteding ervan (wie profiteert) en naar een kortingsregeling voor landen die anders onevenredig veel aan de EU betalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden