nieuws

EU-ombudsman: Von der Leyen schendt regels door sms’jes naar Pfizer geheim te houden

Ursula von der Leyen schendt EU-regels met haar weigering sms’jes openbaar te maken die ze naar de topman van vaccinproducent Pfizer verstuurde. EU-ombudsman Emily O’Reilly beticht de voorzitter van de Europese Commissie van ‘wanbeheer’ in een vrijdag gepubliceerd rapport.

Marc Peeperkorn
Ursula von der Leyen in april 2021, tijdens een bezoek aan de fabrieken van Pfizer.  Beeld Benoit Doppagne / Belga
Ursula von der Leyen in april 2021, tijdens een bezoek aan de fabrieken van Pfizer.Beeld Benoit Doppagne / Belga

O’Reilly is scherp in haar conclusies, mede omdat het volgens haar gaat om een principiële zaak. De Commissie meent dat tekstberichten verstuurd per telefoon per definitie niet onder de Europese Wet openbaarheid van bestuur (Eurowob) vallen. Volgens de ombudsman is dat onzin en hangt de verplichting tot openbaarmaking af van de inhoud van de informatie, niet van de manier waarop deze is verstuurd. Ze krijgt bijval van D66-europarlementariër Sophie in ’t Veld, die vindt dat de ombudsman ‘gehakt heeft gemaakt’ van de argumenten van de Commissie.

Ironisch genoeg was het Von der Leyen zelf die in april 2021 in een interview met The New York Times melding maakte van het sms-verkeer met de Pfizer-topman. In die tijd onderhandelde de Commissie over een contract met Pfizer over de aankoop van 1,8 miljard coronavaccins voor de EU-landen.

Een journalist die vervolgens de Commissie om inzage vroeg in dat sms-verkeer, kreeg die niet. De Commissie stuurde wel een mail, een brief en een persbericht in verband met de zaak, maar niet de sms’jes. Later stelde de Commissie dat sms-berichten door hun ‘vluchtige aard’ geen belangrijke informatie bevatten en daarom niet openbaar gemaakt hoeven te worden.

Sms’jes zijn documenten

O’Reilly verwerpt die argumentatie. ‘Als tekstberichten over EU-beleid en -besluiten gaan, moeten ze als documenten beschouwd worden’, en daarmee dus vallend onder de Eurowob. Ze veegt ook de vloer aan met de bewering van de Commissie dat het sms-verkeer met de Pfizer-topman niet was bijgehouden. Volgens O’Reilly heeft de Commissie nooit gericht naar de sms’jes van Von der Leyen gezocht.

‘Niet alle tekstberichten hoeven bewaard te worden, maar tekstberichten vallen wel onder de EU-wetten voor openbaarheid en daarom moeten belangrijke berichten worden opgeslagen’, aldus de ombudsman. Ze roept de Commissie op alsnog naar de betrokken sms’jes te zoeken en dan inhoudelijk af te wegen of ze openbaar moeten worden.

In ’t Veld, die de Commissie eerder vragen stelde over ‘deletegate’, is blij met het rapport van de ombudsman. Volgens de D66-politicus frustreren de christen- en sociaal-democratische fracties in het Europees Parlement een effectieve controle op de Commissie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden