NieuwsEU-top Belarus

EU na uren beraad eens over sancties tegen Belarus

De Europese Unie zal sancties treffen tegen functionarissen die verantwoordelijk zijn voor de verkiezingsfraude en het daarop volgende geweld in Belarus. Daarnaast maant de EU Turkije te stoppen met illegale boringen naar gas en olie in de Middellandse Zee. Als Turkije daaraan geen gehoor geeft, dreigt de EU met sancties.

Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie (links) en EU-president Charles Michel na afloop van het nachtelijke beraad in Brussel.Beeld AFP

Dit is de uitkomst van de eerste dag van de Europese top die donderdag in Brussel werd gehouden. Het uitblijven van sancties tegen het regime van de Belarussische dictator Loekasjenko werd als een blamage gezien voor de Europese Unie. De sancties werden tegengehouden door Cyprus, dat pas akkoord wilde gaan als de EU ook sancties zou treffen tegen Turkije, waarmee het een conflict heeft over olie- en gasboringen in de Middellandse Zee. Voor het besluit om strafmaatregelen tegen Belarus te nemen was unanimiteit nodig.

Onder voorzitterschap van EU-president Michel probeerden de regeringsleiders van de 27 lidstaten donderdag de impasse te doorbreken. Dat lukte pas na middernacht, toen eerst Griekenland en daarna Cyprus akkoord ging met sancties tegen Belarus in ruil voor stevige taal en de dreiging van sancties tegen Turkije.

Turkije werd een wortel en een stok voorgehouden. De stok is de dreiging met sancties, de wortel is vooral meer handel. ‘We staan nu op een T-splitsing’, zei premier Rutte na afloop. ‘Als Turkije zich schuldig blijft maken aan illegale boringen in de Middellandse Zee, dan zal de EU niet aarzelen gebruik te maken van het hele instrumentarium dat tot haar beschikking staat. Daartoe behoren ook sancties’, zei premier Rutte na afloop. ‘Sancties zijn geen automatisme, maar ze kunnen aan de orde komen.’ De Europese Unie zal uiterlijk december beoordelen of Turkije zich goed heeft gedragen.

Modernisering douane-unie

Als het zich ‘constructief’ opstelt in de Middellandse Zee, zal de Europese Unie ‘een positieve politieke EU-Turkije agenda lanceren’, zei Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie. De EU stelt onder meer de modernisering van de douane-unie tussen de EU en Turkije in het vooruitzicht, waardoor Turkije meer handel met Europa kan drijven. Die modernisering is een oude wens van Turkije die ook al werd opgenomen in de vluchtelingendeal van 2016. Van de uitwerking daarvan is niets terecht gekomen, ook omdat de lidstaten van de Europese Unie het niet eens konden worden over de voorwaarden. ‘Het is nu aan Turkije om te bewijzen dat het een constructieve rol wil spelen’, aldus Von der Leyen.

Het akkoord over Turkije maakte de weg vrij voor sancties tegen 40 functionarissen die verantwoordelijk worden gehouden voor de verkiezingsfraude en het daarop volgende geweld in Belarus. De ministers van Buitenlandse Zaken van de 27 lidstaten zullen sancties zo snel mogelijk instellen. Volgens premier Rutte komen de sancties ‘laat, maar niet te laat’ en vormen ze een belangrijk politiek signaal dat Europa de onderdrukking in Belarus niet accepteert.

President Loekasjenko staat zelf niet op de lijst van mensen die door sancties worden getroffen. Volgens EU-president Michel wil Europa met hem in gesprek blijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden