EU-missie spot met leed Afrika

Congo heeft behoefte aan langdurige internationale steun op weg naar vrede en democratie. Een militaire schijnmissie van de EU helpt niet, zegt J....

Terwijl het conflict in Darfur alle aandacht krijgt, dreigt de rest van Afrika op de achtergrond te raken. Zo was en is Congo nog altijd een verschrikking. In 2003 kwam formeel een einde aan een oorlog die vijf jaar duurde en, ik zeg het nog maar eens, drie miljoen doden kostte. De reeds aanwezige VN-vredesmacht (Monuc) werd uitgebreid tot circa 17 duizend militairen. Zij hebben nog steeds de handen vol aan de milities die vooral het oosten van Congo, tegen de grens met Rwanda en Oeganda, teisteren.

Vrije verkiezingen zijn de volgende stap in het vredesproces, maar worden steeds uitgesteld. Ze moeten nu plaatsvinden op 30 juli. Congo is zo groot als West-Europa, maar zit zonder infrastructuur, is chaotisch, corrupt en heeft een incompetent bestuur.

Om die verkiezingen goed te laten verlopen, hebben de VN besloten MONUC tijdelijk te versterken. De EU heeft zich hiertoe bereid verklaard. De EU-missie omvat zo’n 1500 militairen, een heel klein aantal gezien de omvang van de problemen, voor het merendeel afkomstig uit Duitsland en Frankrijk. De meeste EU-landen hebben op één of andere wijze een bijdrage toegezegd. Wie denkt dat de EU niettemin nu toch de nek uitsteekt voor Congo, komt bedrogen uit. De landen die troepen hebben toegezegd, hebben daarbij forse beperkingen aangegeven. Zo wil geen enkel land zijn troepen buiten het veilige Kinshasa, aan de westgrens, inzetten. Slechts circa 450, hoofdzakelijk Franse, militairen worden buiten de hoofdstad gelegerd en een kleiner aantal in een van de buurlanden. De rest blijft in Europa en is oproepbaar.

Deze EU-operatie is zinloos en getuigt niet alleen van onmacht, maar meer nog van onwil en schijnheiligheid. Het gaat helemaal niet om mededogen met Congo, maar om misplaatst prestige van de EU. Als een land meedoet, is dat symbolisch en om oneigenlijke redenen. In Congo staan voor Europa, afgezien van de Franse aspiraties, geen nationale belangen op spel, meent men. Dat vertaalt zich in dit soort politiek: doen alsof. Aan MONUC zelf nemen geen westerse troepen deel, hoewel dat het gezag aanzienlijk zou vergroten. Als deze verkiezingen slagen, zijn ze een fase op weg naar een menswaardiger bestaan voor de Congolezen. Dat doel komt echter niet dichterbij als het Westen niet bereid is zich langdurig en effectief te committeren.

De Tweede Kamer dringt aan op een substantiële Nederlandse deelname. Dat lijkt van verantwoordelijkheidsgevoel te getuigen, maar is het niet. Nederland moet de moed hebben niet mee te doen met een missie die spotten met de problemen van Afrika.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden