EU-ministers breiden zwarte lijst uit, maar economische sancties blijven uit

De EU-ministers van Buitenlandse Zaken hebben vandaag besloten tot uitbreiding van de zwarte lijst met Russische burgers en bedrijven waarvan de financiële tegoeden in Europa bevroren zijn. Tot economische sancties of een verbod op wapenhandel komt het (nog) niet.

Minister van Buitenlandse Zaken Timmermans krijgt een omhelzing van zijn Italiaanse collega Federica Mogherini. Beeld afp

Van tevoren liet Nederland weten dat niets zware sancties meer in de weg staat. 'Sinds donderdag is er iets fundamenteels veranderd', aldus premier Rutte. De EU-ministers gingen vandaag echter niet veel verder dan wat Rutte en zijn collega's vorige week al hadden afgesproken.

Economische sancties (importverbod op Russische goederen; exportverbod voor Europese goederen) worden vooralsnog als een te zwaar antwoord beschouwd, zeker nu het onderzoek naar de vliegramp nog moet beginnen. Verschillende hoofdsteden (Berlijn, Rome) vrezen voor vergeldingsacties door Moskou die de Europese economieën hard zullen raken. Ook een stop op de wapenhandel - bepleit door onder meer de Britse premier Cameron - komt er niet. De Franse president Hollande liet gisteren al weten dat een lopende Russische order van twee oorlogsschepen doorgaat.

De EU-ministers dreigen wel met verdere, zwaardere sancties als Rusland zijn invloed op de rebellen niet direct aanwendt om het bergen van alle slachtoffers en een onafhankelijk onderzoek op de plek van de ramp mogelijk te maken. Deze sancties worden komende donderdag gepresenteerd. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om een verbod op de export van Europese technologie die in Rusland ook voor militaire doeleinden aangewend kan worden en restricties voor Russen om toegang te krijgen tot kapitaal. Overigens kunnen alleen de regeringsleiders tot dergelijke sancties beslissen. De eerstkomende top staat gepland voor 30 augustus.

Zwarte lijst
Timmermans wilde vanmiddag nog niet zeggen welke nieuwe namen er op de zwarte lijst bijkomen. Ook dat wordt donderdag bekendgemaakt. De verwachting is dat ook Russische oligarchen, directe vrienden van Poetin en Russische staatsbedrijven op de zwarte lijst belanden, in de hoop dat die vervolgens hun invloed aanwenden om Poetin afstand te laten nemen van de Oekraïense separatisten.

Tot nu toe werden de tegoeden van 72 personen al bevroren. Het gaat om Oekraïense rebellenleiders, separatistische politici, zelfbenoemde burgemeesters in de opstandige regio's, hoge Oekraïense militairen die de kant van de opstandelingen kozen, alsook Russische politici, ambtenaren en militairen die verantwoordelijk worden gehouden voor de bezetting van de Krim en steun geven aan de separatisten. Zij kregen ook een reisverbod voor Europa. 22 personen van het oude Oekraïense regime zagen hun tegoeden bevroren worden.

Nieuwe Amerikaanse sancties (vorige week afgekondigd) zijn gericht tegen grote banken, de defensiesector en energiebedrijven. Genoemd zijn onder meer de Gazprombank en het staatsolieconcern Rosneft. Er komen ook nieuwe stappen tegen personen, onder wie de vicevoorzitter van het Russische parlement.

Een bord wordt omhoog gehouden tijdens een protest tegen Rusland bij de Russische ambassade in de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur. Beeld epa
De Russische president Vladimir Poetin. Beeld afp
Mensen demonstreren tegen Rusland voor de Russische ambassade in Kuala Lumpur, Maleisië. Beeld epa

Welke economische sancties zijn denkbaar?
De EU presenteerde dit voorjaar een drietrapsraket van sancties, eindigend in een totale handelsoorlog. In de eerste fase komt er een importverbod op luxegoederen uit Rusland (kaviaar, wodka, diamanten, bont) en wordt de export vanuit Europa naar Rusland van wapens beperkt. De tweede fase breidt de lijst met geboycotte goederen aanzienlijk uit en voorziet in beperkingen op de kapitaalstroom van Europa naar Rusland. De derde en laatste fase voegt daar een compleet importverbod voor gas en olie uit Rusland aan toe en legt zware beperkingen op aan Europese investeerders (publiek en privaat) in Rusland.

Pro-Russische separatisten blokkeren de toegangsweg naar het gebied waar het vliegtuig van Malaysia Airlines donderdag neerstortte. Beeld epa
Een pro-Russische separatist hield gisteren de wacht terwijl internationale OVSE-waarnemers en Nederlandse forensisch experts het crashgebied van MH17 in Oost-Oekraïne onderzochten. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.