EU-milieuplan is Polen te streng

De Franse president Nicolas Sarkozy is er het afgelopen weekeinde niet in geslaagd Polen en andere Europese landen over te halen hun bezwaren tegen de klimaatplannen van de EU te laten varen....

Dat voorstel maakt deel uit van een ambitieus milieupakket waarover de EU-leiders op hun top van eind deze week definitief een akkoord hopen te bereiken. Doel is de uitstoot van CO2 per 2020 met 20 procent te verminderen.

Vooral Polen, waar 90 procent van de elektriciteitscentrales op kolen draait, is er fel tegen dat alle centrales vanaf 2013 emissierechten moeten kopen. Volgens de Poolse regering zal dat tot een flinke stijging van de elektriciteitsprijzen in Polen leiden. Als compromis bood Sarkozy aan dat de Oost-Europese landen pas vanaf 2016 voor de uitstootrechten zouden moeten gaan betalen, maar dat ging de Poolse regering niet ver genoeg.

PvdA-europarlementariër Dorette Corbey noemt het een ‘slecht teken’ dat de Oost-Europese landen zelfs dit ‘verregaande’ compromisvoorstel niet hebben aanvaard. Volgens haar bestaat ook het gevaar dat de opstelling van Polen ook Italië zal aanmoedigen het been stijf te houden. Italië wil dat het akkoord dat ervoor moet zorgen dat in 2020 zeker 20 procent van de energie in de EU uit duurzame bronnen komt, in 2014 weer onder de loep wordt genomen. ‘Daardoor zal alles op losse schroeven komen te staan’, aldus Corbey.

Onderhandelaars van het Europees Parlement en de lidstaten bereikten vorige week een akkoord over strengere milieunormen voor nieuwe auto’s. De Europese Commissie wilde dat die vanaf 2012 gemiddeld 130 gram CO2 per kilometer zouden mogen uitstoten, maar door druk van vooral Duitsland wordt die norm straks geleidelijk ingevoerd.

‘Een gemiste kans’, zegt Willem Verhaak van Milieudefensie. ‘Als men aan die strenge norm had vastgehouden, hadden we enorm veel winst kunnen halen uit het verkeer en het vervoer.’ Volgens hem is de overkoepelende CO2-doelstelling nu niet meer te halen zonder dat er meer wordt gevergd van andere sectoren, zoals de landbouw en de bebouwde omgeving.

De bedoeling van de Commissie was dat de zware industrie vanaf 2013 zou moeten gaan betalen voor de uitstootrechten. Bedrijven die schoon produceren, kunnen die dan doorverkopen aan vuilere bedrijven. Maar veel landen zijn bang dat bijvoorbeeld staalbedrijven naar buiten de EU zullen uitwijken om aan de strenge Europese normen te ontkomen, tenzij ook de andere landen op de internationale klimaatconferentie in Kopenhagen van volgend jaar met de regels instemmen.

De meeste EU-landen zijn het er wel over eens dat bedreigde sectoren gratis emissierechten moeten krijgen om te voorkomen dat zij het afleggen tegen concurrenten van buiten de EU. Voorwaarde is wel dat er concrete bewijzen zijn: hoe groot zijn de kostenstijgingen en hoe reëel is het gevaar van oneerlijke concurrentie.

Volgens Verhaak van Milieudefensie klopt de industrie de risico’s op. ‘Ik zie niet snel gebeuren dat (staalproducent) Corus de productie gaat verhuizen’, zegt hij. Corbey heeft wel begrip voor de problemen van de industrie. ‘Zeker de staalsector zit nu door de economische crisis al in een heel moeilijke positie.’

Vooral Duitsland wil dat niet alleen de energieverslindende bedrijven (staal, cement, papier), maar ook een flink deel van de rest van de industrie de emissierechten gratis krijgt. Volgens Duitsland zal dat aan de algehele doelstelling niet afdoen: in 2020 moet de uitstoot van CO2 met 20 procent naar beneden zijn.

Maar Milieudefensie is het daarmee niet eens. ‘Op deze manier wordt het hele klimaatbeleid ondermijnd’, zegt Verhaak. Volgens hem ontneemt het uitdelen van gratis emissierechten de industrie iedere prikkel om in schone technologie te investeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden