NieuwsTerug naar Syrië

EU-landen afwezig bij door Rusland georganiseerde top over Syrische vluchtelingen

De lidstaten van de Europese Unie, waaronder Nederland, boycotten een conferentie over de terugkeer van Syrische vluchtelingen die deze week plaatsvindt in de Syrische hoofdstad Damascus. Volgens de EU is het ‘voorbarig’ om te bevorderen dat Syrische vluchtelingen terug gaan naar huis.

Een vluchtelingenkamp in Qah, bij de Turkse grens in Irak.Beeld AFP

De internationale conferentie wordt georganiseerd door het Russische ministerie van Defensie en de Syrische regering. Bijna zes miljoen Syriërs zijn hun land ontvlucht tijdens de oorlog die nu al negen jaar duurt. Volgens de Syrische president Assad en zijn Russische bondgenoot Poetin is voor hen de tijd gekomen om terug te keren.

‘We weten dat ze graag terug willen’, stelde Assad deze week in een officiële verklaring. De Russische president Poetin stelde dat de meeste Syrische vluchtelingen ‘gezonde burgers’ zijn die ‘kunnen en moeten deelnemen aan de herbouw van hun land’. Rusland houdt zich steeds openlijker bezig met de terugkeer van Syrische vluchtelingen uit onder meer buurland Libanon.

Voor de conferentie zijn tientallen landen uitgenodigd, waaronder Nederland. De uitnodiging plaatst hen voor een lastige keuze. De terugkeer van Syrische vluchtelingen geldt als politieke wensdroom. Maar naar Damascus afreizen en de conferentie bezoeken, betekent ook het gezag legitimeren van Assad. De Syrische regeringsleider wordt beschuldigd van grootschalige mensenrechtenschendingen en de inzet van chemische wapens tegen zijn eigen onderdanen.

Lidstaten blijven weg

De Europese Unie maakte dinsdag bekend dat geen van haar lidstaten de conferentie zal bezoeken. ‘De situatie in Syrië leent zich momenteel niet voor het bevorderen van vrijwillige terugkeer’, stelt de EU in een verklaring. Teruggekeerde vluchtelingen zijn volgens de EU het slachtoffer geworden van marteling, ontvoeringen, langdurige gevangenschap, gedwongen dienstplicht, discriminatie bij de toewijzing van woonruimte en worden in Syrië geconfronteerd met ‘slechte of niet-bestaande basisvoorzieningen’.

‘De omstandigheden in Syrië, zoals ook de VN onderschrijft, laten veilige, vrijwillige en waardige terugkeer van vluchtelingen niet toe’, stelt een woordvoerder van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken desgevraagd.

De Verenigde Staten keerde zich al eerder openlijk tegen het door Rusland geleide initiatief, samen met Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Egypte, Saoedi-Arabië en Jordanië. Deze landen benadrukken dat alleen de Verenigde Naties (VN) voorwaarden kan stellen voor de terugkeer van vluchtelingen, en niet Rusland of de Syrische regering in Damascus.

Ondanks het internationale boycot is de VN op hoog niveau bij de conferentie vertegenwoordigd. De VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR slaat de uitnodiging weliswaar af, maar VN-hulpcoördinator Imran Riza schuift aan als waarnemer, bevestigen meerdere bronnen. Het Internationale Rode Kruis zal haar ‘standpunt over terugkeer’ eveneens toelichten, aldus een woordvoerder. Ook Libanon, waar circa een op de vier inwoners een Syrische vluchteling is, stuurt een diplomatieke afvaardiging.

Hoewel de conferentie problemen beoogt aan te pakken die de terugkeer van vluchtelingen in de weg staat, waren internationale hulporganisaties aanvankelijk niet uitgenodigd. Zondag werd ter elfder ure toch nog een uitnodiging verspreid via de overleggroep van hulporganisaties in Damascus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden