EU kondigt exportverbod en wapenembargo aan

Marc Peeperkorn en Leen Vervaeke

BRUSSEL/AMSTERDAM - De internationale gemeenschap heeft vrijdag besloten tot sancties tegen de Libische leider Kadhafi. Zijn acties werden in de Europese Commissie en de VN-Mensenrechtenraad streng veroordeeld.


De 27 landen van de Europese Unie bereikten vrijdag een principeakkoord over een wapenembargo voor Libië. Ook komt er een exportverbod voor andere goederen (traangas, knuppels, nachtkijkers) waarmee de Kadhafi-aanhangers de Libische demonstranten kunnen onderdrukken.


Verder worden de banktegoeden van Kadhafi en zijn getrouwen in Europa bevroren en kunnen zij niet meer naar de EU reizen. Sommige zuidelijke lidstaten (Italië, Malta, Cyprus) die nauwere betrekkingen met Libië onderhouden, waren aanvankelijk niet enthousiast over de sancties.


Onder druk van met name Duitsland stemden ze uiteindelijk in. Begin volgende week zal de EU formeel besluiten over de sancties. Daarna duurt het nog enkele dagen eer de maatregelen van kracht zijn.


De Europese Commissie trekt 3 miljoen euro uit voor noodhulp aan Libische vluchtelingen in buurlanden als Egypte en Tunesië. Het geld is bedoeld voor medicijnen, voedsel, matrassen en dekens. Zodra de veiligheid het toelaat, wil de commissie ook humanitaire hulp in Libië zelf gaan verstrekken.


In Genève kwam de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties, waar Libië ook deel van uitmaakt, bijeen voor een spoedberaad.


De 47 leden van de hoogste VN-mensenrechtenorganisatie gaven unaniem bevel tot een onderzoek naar mensenrechtenschendingen door Kadhafi.


In een emotionele toespraak kondigden de Libische VN-diplomaten in Genève aan dat zij overliepen naar de oppositie tegen Kadhafi. 'Wij, van de Libische missie, hebben onvoorwaardelijk beslist om te dienen als vertegenwoordigers van het Libische volk en hun vrije wil', aldus de diplomaten, die een staande ovatie kregen.


De Mensenrechtenraad verzocht de Algemene Vergadering van de VN vrijdag om Libië uit de raad te zetten. Het is de eerste keer dat de organisatie daartoe oproept.


Ook veroordeelden de leden Kadhafi's 'lukrake gewapende aanvallen op burgers, moorden, willekeurige arrestaties, gevangenschap en foltering van vreedzame betogers'.


De VN-Veiligheidsraad zou vrijdagavond laat nog samenkomen in New York om te beslissen over sancties tegen Kadhafi's regime. VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon riep de Veiligheidsraad op tot 'doorslaggevende maatregelen', zoals een wapenembargo, reisverbod voor Kadhafi en bevriezing van zijn tegoeden. 'Elk tijdverlies betekent ook een verlies van levens', zei hij.


De Verenigde Staten zeiden deze sancties sowieso eenzijdig op te leggen, ook als de Veiligheidsraad niet tot een akkoord zou komen. Ook verbrak de VS de diplomatieke banden met Libië. De ambassade in Tripoli werd gesloten.


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden