EU is toe aan regeling software patent

Binnenkort zal het Europese Parlement oordelen over software patenten. Deze zijn essentieel voor Europese ondernemingen die investeren in innovatie. Producten die door software worden gestuurd, zijn een sleutel tot de Europese kenniseconomie....

In tegenstelling tot wat zij betogen, wordt in Europa al ruim 25 jaar patenten verleend aan software gerelateerde uitvindingen. Dit behoort tot het dagelijkse werk van het Europees Octrooibureau. Het totaal aantal patenten dat gedurende deze periode is verleend, overstijgt ruimschoots de twintigduizend. Het gaat om uitvindingen waarbij door het gebruik van innovatieve software een 'technische vooruitgang' wordt geboekt.

Grote Europese ondernemingen zijn zich bewust van deze situatie maar kleine en middelgrote ondernemingen lijken nog onvoldoende geïnformeerd. Dit is niet onbegrijpelijk omdat de Europese patentconventie van 1973, het wettelijk regime waarop deze patentverleningen berust, niet duidelijk genoeg is. Deze conventie bepaalt niet, zoals de auteurs beweren, dat software van bescherming is uitgesloten. Zij bepaalt wèl dat software als zodanig niet kan worden gepatenteerd als deze géén 'technische vooruitgang' teweeg brengt.

Zo heeft bijvoorbeeld een wasmachine een bedieningsysteem nodig. Een dergelijk elektrisch of digitaal systeem kan men patenteren omdat het 'technische vooruitgang' teweeg brengt: het functioneren van de wasmachine. Maar men kan het systeem niet uit de wasmachine halen en afzonderlijk patenteren omdat het zonder die wasmachine geen technische vooruitgang biedt. De verwarrende tekst van de Europese patentconventie was één van de redenen waarom de Commissie begin 2002 een voorstel deed om een duidelijk en ondubbelzinnig juridisch kader voor de gehele EU te scheppen. Het gaat vooral om een vereenvoudiging.

Wat is nieuw in het voorstel? In de eerst plaats wil de Commissie ongewenste ontwikkelingen voorkomen die al in de VS aan het licht kwamen. In tegenstelling tot wat de auteurs beweren volgt de EU niet de Amerikaanse patentwetgeving. De Commissie probeert juist te voorkomen dat er, zoals in de VS, een oerwoud ontstaat van niet-technische en niet-inventieve patenten op software. De Amerikaanse regering heeft duizenden patenten verleend op zogenaamde business methods. Het gaat hierbij om werkmethoden (bijvoorbeeld een machine voor het berekenen van aandelenkoersen) die het zakendoen efficiënter maken maar geen technologische en inventieve vooruitgang brengen. Ze zijn nieuw maar niet vernieuwend. De Amerikaanse benadering is dat alles wat vooruitgang brengt en goed is voor de economie automatisch vatbaar moet zijn voor patentverlening. Volgens de Commissie en de EU-lidstaten verstikt deze ruime patentverlening de innovatie.

Ten tweede wil de Commissie software patenten op Europees niveau brengen. Dit verzekert namelijk de deelname van het EP in de wetgevingsprocedure en daarmee de democratische controle. Tot op heden kwam er de afgelopen 25 jaar geen EP bij aan te pas. Nu wordt tot patentverlening op software besloten in het wereldje van patentspecialisten die elkaar regelmatig treffen in het besloten kader van het Europees Octrooibureau. Het is in deze organisatie dat de Europese patentconventie is geschreven en in dit kader dat besluiten over patenten op software worden genomen. Dit blijft zo als het EP, zoals de auteurs vragen, het voorstel afwijst. Het EP zou zich op die manier zelf buiten sluiten. Dàt kan toch niet de bedoeling zijn van een zittend en voormalig lid van dat parlement.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden