EU houdt vertrouwen in goede banden met Servië

De Europese Unie verklaarde na de winst van de nationalist Tomislav Nikolic er vertrouwen in te hebben dat Servië zijn Europese koers blijft varen en dat de vooruitgang richting EU kan worden versneld.

Van onze buitenlandredactie

‘We hebben er vertrouwen in dat Servië zijn Europese koers blijft varen en zijn ervan overtuigd dat de vooruitgang richting EU kan worden versneld’, luidde de verklaring die werd uitgegeven door het bureau van EU-buitenlandcoördinator Javier Solana.

De nationalist Nikolic (55) is een verstokte Servische nationalist van het oude stempel. Zijn Servische Radicale Partij (SRS) bezigde in de jaren ’90, evenals de socialisten van president Slobodan Milosevic, agressieve Servische retoriek. Met name Vojislav Seselj, de leider van de SRS, blonk hierin uit.

Vernederd
Nikolic heeft ooit gezegd dat hij liever ziet dat Servië een Russische provincie wordt dan dat het land lid wordt van de EU. Inmiddels is Nikolic, die Amerikaanse pr-adviseurs in de arm zou hebben genomen, niet meer 100 procent tegen de EU. Servië mag best lid worden, maar pas als het niet meer ‘vernederd’ wordt door Brussel. De door veel EU-landen bepleite onafhankelijkheid van Kosovo wijst Nikolic faliekant af, evenals samenwerking met het ‘anti-Servische’ Joegoslavië-Tribunaal.

Nadat Seselj zich in 2003 vrijwillig aan het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag had overgegeven, naar eigen zeggen om het VN-hof te vernietigen, nam Nikolic de dagelijkse leiding van de partij over van zijn baas. Nikolic slaagde erin van de SRS de grootste partij in het Servische parlement te maken. Bij de presidentsverkiezingen in 2004 kreeg Nikolic in de eerste ronde ook al de meeste stemmen. Toen de gematigde partijen in de tweede ronde hun krachten bundelden, werd Boris Tadic met 53 procent van de stemmen alsnog president.

De zittende president van Servië, Boris Tadic (50), hoopt bij de tweede ronde van de presidentsverkiezingen op 3 februari Nikolic te verslaan. Tijdens zijn tweede ambtsperiode wil Tadic Servië de EU en de NAVO in loodsen en het land verder moderniseren in de richting van een markteconomie.

De psycholoog Tadic is de zoon van een dissident die zich afzette tegen het communistische Joegoslavische regime van wijlen president Tito. In de jaren ’90 was Tadic een activist tegen de autoritaire president Slobodan Milosevic.

Machtsstrijd
Na diens val in 2000 werd Tadic minister van Telecommunicatie en minister van Defensie. Na de moord op de Servische premier Zoran Djindjic in 2003 brak een machtsstrijd uit in diens centrumlinkse Democratische Partij (DS). Tadic kwam uit die strijd als winnaar naar voren en werd in 2004 tot president van Servië gekozen.

Tadic maakte beloftes aan het Westen, zoals betere samenwerking met het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag, maar stelde ook teleur. Zo slaagde hij er niet in voor elkaar te krijgen dat de voormalige Bosnisch-Servische legerleider Ratko Mladic wordt opgepakt en uitgeleverd. Tadic heeft te maken met de tegenwerking van een conservatievere rivaal, premier Vosjislav Kostunica. De onafhankelijkheid van de in meerderheid door Albanezen bewoonde provincie Kosovo noemt Tadic onaanvaardbaar, zoals de meeste Servische politici.

Nikolic is een grote bewonderaar van Seselj, ‘de grootste intellectueel die ik ooit heb ontmoet’. Ook is zijn wereldbeeld in vergaande mate door de gedachten van Seselj bepaald. Net als Seselj ziet Nikolic overal buitenlandse samenzweringen tegen het Servische volk. Ook het agressieve taalgebruik van zijn politieke baas bootst Nikolic na. Zo pleegt hij politieke tegenstanders wel eens aan te duiden als ‘Kroatische fascist’ of ‘stuk stront’.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden