EU en Turkije sluiten deal: migranten vanaf maandag terug

De Europese Unie heeft vrijdag een felbegeerde asieldeal met Turkije gesloten. Turkije is bereid vanaf maandag migranten terug te nemen die alsnog de oversteek naar de Griekse eilanden maken. In ruil hiervoor krijgt Turkije financiële ondersteuning, versnelling van EU-toetredingsgesprekken en zet de EU zich in om visumvrij reizen voor Turken in Europa mogelijk te maken.

De Turkse premier Davutoglu vrijdag in Brussel. Beeld ap

Dit staat in het akkoord dat de Europese regeringsleiders vrijdag overeen kwamen met de Turkse premier Davutoglu. De deal kwam tot stand na besloten overleg in de ochtend tussen de leiders van de Europese Raad, de Europese Commissie en Turkije. EU-president Donald Tusk legde het resultaat van die onderhandelingen vervolgens voor aan de 28 lidstaten. Die hebben er vrijdagmiddag mee ingestemd.

Rutte bij vooroverleg

Tusk werd vrijdagochtend tijdens zijn gesprek met Davutoglu bijgestaan door voorzitter Juncker van de Europese Commissie en tijdelijk EU-voorzitter Rutte. Zij spraken af dat Turkije vanaf komende maandag alle migranten terugneemt die de oversteek wagen vanaf de Turkse kust naar de Griekse eilanden. Turkije zegde toe het principe van 'non-refoulement' te accepteren, wat inhoudt dat het land vluchtelingen niet alsnog zal uitzetten naar andere onveilige landen.

EU-president Tusk slaagde erin het Turkse verzoek om onderhandelingen over EU-lidmaatschap te versnellen te beperken tot één weinig controversieel hoofdstuk. Het gaat om hoofdstuk 33 van het handboek van voorwaarden voor EU-lidmaatschap, de passages aangaande begrotingen en waar die aan moeten voldoen. De toetredingsgesprekken werden van tevoren geduid als struikelblok. Vooral EU-lid Cyprus heeft hier grote moeite mee vanwege de Turkse bezetting van Noord-Cyprus. Maar Nicosia heeft toegezegd het openen van dit ene hoofdstuk niet te blokkeren met een veto.

De commissie komt in het akkoord Turkije tegemoet door haast te maken met het financieren van Turkse vluchtelingenprojecten. De Turken uitten vanochtend hun ongenoegen over de traagheid waarmee de beloofde 3 miljard aan Europese steun hun kant op kwam.

Juncker, Davutoglu, Tusk en Rutte. Beeld reuters

Principeakkoord grotendeels ongewijzigd

Vorige week maandag was er al een voorlopig akkoord getekend. Dat blijft verder ongewijzigd: Turkije zal vanaf zondag alle migranten terugnemen. Voor elke Syriër die per boot teruggaat naar Turkije neemt de EU een Syriër legaal over uit Turkije. Vandaag werd daar een maximum over afgesproken: een plafond van 72.000 mensen.

In ruil daarvoor zal de EU met Turkije werken aan het mogelijk maken van vrij reizen voor Turkse burgers naar en binnen de EU. Dit moet eind juni rond zijn.

In de tekst staat verder dat alle migranten een individuele toets krijgen zoals voorzien is in internationaal recht. Dat betekent dat er veel tolken, rechters en asielexperts gemobiliseerd moeten worden. Alle losse eindjes uit het voorlopige akkoord zijn daarmee aan elkaar geknoopt.

Lees ook

De Volkskrant volgt de onderhandelingen in Brussel op de voet. Lees hier het liveblog.

De Europese Unie overweegt een civiele veiligheidsmissie naar Libië. Dat heeft EU-buitenlandchef Federica Mogherini geschreven in een brief die is ingezien door persbureau Reuters.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden