nieuwsvaccinruzie eu

EU en AstraZeneca blijven op ramkoers over vertraging vaccins ondanks ‘therapeutisch gesprek’

De knallende ruzie tussen de EU en farmaceut AstraZeneca over grote vertraging bij de levering van vaccins is nog niet beslecht. Een ‘therapeutisch gesprek’ woensdagavond tussen de twee partijen bracht geen oplossing. De EU-landen overwegen sancties, exportcontroles en inspecties van AstraZeneca’s vestigingen in Europa als het bedrijf zijn vaccinafspraken niet nakomt.

De bewering dat AstraZeneca geen leverplicht heeft is volgens eurocommissaris Kyriakides ‘noch correct, noch acceptabel’. Beeld EPA
De bewering dat AstraZeneca geen leverplicht heeft is volgens eurocommissaris Kyriakides ‘noch correct, noch acceptabel’.Beeld EPA

Europees Commissaris Kyriakides (Zorg) haalde woensdag hard uit naar de Brits-Zweedse vaccinproducent. Volgens de Commissaris liegt AstraZeneca en lapt het de afspraken in het vaccincontract met de EU aan zijn laars. ‘We zitten middenin een pandemie. Elke dag gaan er mensen dood. Dat zijn geen statistieken, dan zijn mensen met families, vrienden en collega’s’, aldus de Commissaris op een ingelaste persconferentie. De EU vermoedt dat AstraZeneca voor Europa bestemde vaccins elders tegen een hogere prijs verkoopt.

Afgelopen weekend kondigde AstraZeneca onverwachts aan dat de hoeveelheid vaccins die de EU de komende maanden krijgt vanwege ‘productieproblemen’ wordt verlaagd. Aantallen werden niet genoemd maar volgens ambtenaren van de Europese Commissie zou maar een kwart van de toegezegde doses daadwerkelijk komen. Tijdens overleg op maandag kon de farmaceut geen voor de EU bevredigend antwoord geven op de oorzaak en omvang van de vertraging.

Olie op het vuur

Nieuw overleg op woensdag werd aanvankelijk door AstraZeneca afgezegd. Topman Soriot goot olie op het vuur met uitspraken in interviews dat zijn bedrijf alleen ‘zijn uiterste best’ hoeft te doen om de in totaal bestelde 400 miljoen vaccindoses op tijd – circa 80 miljoen in het eerste kwartaal van dit jaar – te leveren. Van een juridische verplichting zou geen sprake zijn.

Ook suggereerde hij dat de EU de vertraging aan zichzelf had te danken omdat de lidstaten pas in oktober vorig jaar de contracten sloten, twee à drie maanden later dan het Verenigd Koninkrijk. De Britten zouden daarom voorrang krijgen.

Volgens de Commissie is de raamovereenkomst die de EU met AstraZeneca sloot wel degelijk juridisch bindend. De bewering dat het bedrijf geen leverplicht heeft is volgens Kyriakides ‘noch correct, noch acceptabel’. Ze wees erop dat de EU de farmaceut 336 miljoen euro heeft toegezegd (een deels betaald) om op voorhand het vaccin te produceren zodat als dat wordt goedgekeurd (vermoedelijk deze week) de leveringen aan de EU direct kunnen beginnen. De Commissie riep AstraZeneca op het contract openbaar te maken, zodat iedereen kan zien wat erin staat.

Douanegegevens

De Commissaris waarschuwde de farmaceut dat zij op korte termijn weet of het bedrijf vaccins heeft geëxporteerd. Gegevens van de Europese douanediensten zouden daarop duiden. De EU negeren ten gunste van andere landen, druist volgens Kyriakides in ‘tegen de letter en de geest’ van het contract dat Brussel sloot met AstraZeneca. ‘Bij de slager om de hoek geldt misschien ‘wie het eerst komt, wie het eerst maalt’, maar dat gaat bij dit contract niet op.’

De Commissie zegt dat het contract expliciet vermeldt dat alle AstraZeneca-vestigingen – ook de twee in het Verenigd Koninkrijk – moeten bijdragen aan de vaccinleveringen voor de EU. Een gevoelige kwestie in het post-Brexittijdperk. De Britse premier Johnson vreest vooralsnog niet dat de EU-doses ten koste gaan van die voor zijn land. Het AstraZeneca-vaccin is samen met de Britse Oxford-universiteit ontwikkeld.

Lees verder

Van werkpaard tot zorgenkind: hoe (haast) alles mis ging met het Oxfordvaccin
Kort na het uitbreken van de coronacrisis werd het vaccin van de Universiteit van Oxford en AstraZeneca bejubeld als de belangrijkste strohalm waaraan de mensheid zich diende vast te klampen. Nu rommelt het rond het vaccin, zakelijk en wetenschappelijk. Wat ging er mis?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden