EU dringt aan bij Turkije: laat Syriërs aan grens toe

Tienduizenden Syriërs die op drift zijn geraakt vanwege het oorlogsgeweld in het noorden van hun land, zijn vast komen te zitten aan de Syrisch-Turkse grens. Ze kunnen nergens naar toe en hun aantal groeit. De Europese Unie dringt er bij Turkije op aan de vluchtelingen toe te laten.

Syriërs bij de Turkse grens, bij het plaatsje Bab al-Salam. Beeld AP

'We maken ons grote zorgen over de verschrikkelijke beelden uit Aleppo als gevolg van het offensief dat president Assad samen met de Russen daar heeft ontketend', zei Bert Koenders, de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken. 'Turkije moet de vluchtelingen opnemen.'

Koenders en zijn Europese collega's waren zaterdag in Amsterdam bijeen voor een informele bijeenkomst. Omdat gesproken werd over de vluchtelingencrisis waren ook de ministers van Turkije en de landen op de westelijke Balkan aanwezig.

Cavusoglu: wij handhaven open-deurpolitiek

De Turkse minister Mevlut Cavusoglu verklaarde na afloop dat zijn land zijn 'open-deurpolitiek' handhaaft voor iedereen die op de vlucht is voor het Syrische regime en de luchtaanvallen van de Russen. Maar hij zei niet wanneer de tienduizenden vluchtelingen bij de grens Turkije binnen mogen. De Turkse grenspost van Oncupinar was zaterdagmiddag nog dicht, constateerde een verslaggever van het Franse persbureau AFP.

EU-buitenlandchef Federica Mogherini zei op een persconferentie met Koenders dat alle mensen die uit het door oorlogsgeweld verscheurde Syrië vluchten beschermd moeten worden. Dat is een 'morele en wettelijke plicht', zei ze. De EU doelt daarbij onder meer op de Conventie van Genève.
Koenders sprak van een 'menselijk gebod'.

Aleppo is de grootste stad in Syrië, de hoofdprijs voor alle strijdende partij in de burgeroorlog. Een deel van de stad is in handen van regeringstroepen, andere delen worden gecontroleerd door strijders van rebellengroeperingen. Het islamitische terreurleger van de 'Islamitische Staat' (IS) zit niet in het gebied.

De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Cavusoglu zegt de open-deurpolitiek te handhaven. Beeld EPA

Assad in de aanval

Het regime van Assad ging begin afgelopen week in de aanval, ondersteund door Russische luchtacties. Volgens de Turken gaat het er hard aan toe. Ziekenhuizen, scholen en burgers liggen volgens hen onder vuur. Het heeft een grote vluchtelingenstroom in de richting van Turkije in gang gezet.

Mogherini maakte duidelijk dat de EU er niet alleen bij Turkije op aandringt zijn grenzen te openen voor de vluchtelingen uit Aleppo. Met de miljarden die Europa de Turkse regering heeft toegezegd, kunnen de vluchtelingen 'worden beschermd en opgevangen'.

Het vluchtelingenvraagstuk is al een jaar een hoofdpijndossier voor de EU. Daar wordt nu een acute crisis aan toegevoegd, met schrijnende beelden van op vluchtende Syriërs die in het nauw zitten. Het herinnert iedereen eraan dat de vluchtelingenstroom moeilijk onder controle te brengen zal zijn, zolang de burgeroorlog voortwoekert en er geen politieke oplossing in zicht is.

Eind vorige maand werd het startsein gegeven worden voor onderhandelingen in Genève, maar voordat die goed en wel begonnen waren werden ze al weer onderbroken voor wat een denkpauze genoemd werd. Het is de bedoeling dat over een paar weken een nieuwe poging wordt gedaan echte besprekingen van de grond te krijgen.

De Syrische president Assad. Beeld AP

Doodskisten

Syrië zal elke inval in zijn territorium beschouwen als een oorlogsdaad. Dat heeft de Syrische minister van Buitenlandse Zaken, Walid al-Moualem, zaterdag gezegd. Hij reageerde daarmee op de Saudische aankondiging dat Riyad bereid is grondtroepen naar Syrië te sturen.

'Elke inval op Syrisch land zonder toestemming van de Syrische regering is een oorlogsdaad. En het spijt ons dat wij diegenen naar hun land zullen terugkeren in doodskisten', zei Moualem.

Paradox

Volgens Koenders heeft de huidige verheviging van de strijd te maken met het politieke proces, hoe moeizaam ook. 'Je ziet het vaker bij het begin van onderhandelingen, dan wordt de situatie altijd erger. Want iedereen probeert een zo goed mogelijke uitgangspositie te scheppen. Dat is de paradox van onderhandelingen.'

De minister heeft veel kritiek op de Russen, die zich met Assad schuldig maken aan 'afschuwelijke bombardementen'. De Amerikanen oefenen druk uit op de Russische president Poetin, zegt Koenders. 'Hun boodschap is dat het onaanvaardbaar is wat de Russen doen. Het heeft gigantische gevolgen op de grond.' Officieel zeggen de Russen in Syrië te vechten tegen IS, maar in de praktijk geven ze vooral steun aan Assad in zijn strijd met Syrische rebellen.

Minister Koenders. Beeld ANP
Syriërs bij de Turkse grens. Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.