NIEUWS

EU dreigt farmaceuten met exportverbod vaccins, lidstaten eensgezind over vaccinatiebewijs

De EU dreigt vaccinproducenten met een exportverbod als ze de contractueel vastgelegde vaccindoses voor de EU-landen niet leveren. De VS en het Verenigd Koninkrijk kennen al dergelijke restricties terwijl van de in de EU geproduceerde vaccins eenderde naar landen buiten Europa gaat.

AstraZeneca-vaccins, opgeslagen in een vaccinatiecentrum in het Britse Hertordshire. Beeld REUTERS
AstraZeneca-vaccins, opgeslagen in een vaccinatiecentrum in het Britse Hertordshire.Beeld REUTERS

De nieuwe Italiaanse premier Draghi maar ook de Franse president Macron noemde het donderdag tijdens een EU-videotop over corona onverteerbaar dat de export doorgaat terwijl de lidstaten niet de doses krijgen die de farmaceuten hebben toegezegd. ‘We zijn toch niet de gekke Henkie van de wereld?’ zei een betrokken EU-diplomaat.

Vooral AstraZeneca heeft het verbruid bij de EU. Het bedrijf leverde de eerste maanden van dit jaar niet ruim 100 miljoen doses zoals contractueel vastgelegd, maar 40 miljoen. Voor het tweede kwartaal ligt een soortgelijk rampscenario op de loer. AstraZeneca-topman Soriot beloofde beterschap in het Europees Parlement maar overtuigde de parlementariërs op geen enkele manier. Een van hen vergeleek Soriot met ‘een stuk zeep’.

Voorrang Verenigd Koninkrijk

Voorzitter Von der Leyen van de Europese Commissie zei na afloop van de EU-top dat AstraZeneca ‘onder een vergrootglas’ ligt. Uit de verklaringen van Soriot in het parlement blijkt dat de farmaceut toezeggingen heeft gedaan aan het Verenigd Koninkrijk die neerkomen op voorrang bij de levering van vaccins. In het contract dat AstraZeneca met de Commissie sloot, zegt het bedrijf dat geen enkele andere partij voorrang krijgt.

Von der Leyen zei dat de huidige vaccinexport vooral voor rekening komt van BioNTech-Pfizer en (klein deel) Moderna. Deze producenten komen tot nog toe hun beloften na. De Commissievoorzitter maakte duidelijk dat als AstraZeneca wil exporteren, dat op problemen stuit. Het Europees Parlement steunt haar hierin.

Volgens EU-president Michel is een exportverbod het uiterste redmiddel. Het verbod leidt mogelijk tot vergelding van de VS waar grondstoffen voor de vaccins vandaan komen. ‘We moeten het juiste evenwicht vinden’, aldus Michel. Het dreigement is vooral bedoeld om de farmaceuten onder druk te zetten hun contracten na te leven.

De leiders steunen de pogingen van de Commissie om de productiecapaciteit van de farmaceuten snel uit te breiden. Er wordt volop gekeken naar hulp van andere bedrijven, hoewel de productie van de vaccins complex is. Von der Leyen denkt niettemin dat aan het eind van de zomer 70 procent van de volwassenen in de EU gevaccineerd kan zijn. Momenteel is circa 8 procent van de volwassenen ingeënt.

Vaccinatiecertificaat

De leiders zijn het eens dat er een vaccinatiecertificaat moet komen. Zuidelijke landen als Griekenland dringen daar al weken op aan om de voor hun toeristische sector broodnodige reizen mogelijk te maken. Von der Leyen zei dat de Commissie ‘minimaal drie maanden’ nodig heeft om regels op te stellen voor de kaart. Daarop komt te staan of iemand is gevaccineerd, met welk vaccin en bij geen vaccinatie of de kaarthouder een negatieve PCR-test heeft of al immuun is. Verder moet zeker zijn dat een gevaccineerde het virus niet kan verspreiden.

De kaart moet verder door alle landen geaccepteerd worden en aan alle grenzen te controleren. Waar de kaart recht op geeft (reizen, hotel en concertbezoek), vergt een politiek besluit in de zomer. Premier Rutte zei geen principiële bezwaren te hebben tegen een vaccinatiepaspoort.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden