NieuwsNiet-essentiële reizen in de ban

EU doet niet-essentiële reizen in de ban

De lidstaten gaan niet-essentiële reizen zoveel mogelijk ontmoedigen om een razendsnelle verspreiding van nieuwe en besmettelijker coronavarianten te voorkomen. De Europese regeringsleiders spraken dat donderdagavond af, uit vrees voor een derde coronagolf met een striktere lockdown en nog meer economische schade.

Voorzitter van de Europese Raad Charles Michel donderdag met de Europese regeringsleiders in een videobijeenkomst. Beeld EPA
Voorzitter van de Europese Raad Charles Michel donderdag met de Europese regeringsleiders in een videobijeenkomst.Beeld EPA

Het voorzichtige optimisme eerder deze maand dat met de twee beschikbare vaccins van BioNTech-Pfizer en Moderna de coronapandemie rond de zomer grotendeels is uitgedoofd, wordt ondergraven door steeds talrijker besmettingen met het Britse en Zuid-Afrikaanse virusvariant. ‘Er is hoop maar er zijn ook goede redenen voor grote zorg', zei voorzitter Von der Leyen van de Europese Commissie na afloop van het video-overleg tussen de regeringsleiders. Het schrikbeeld van de leiders is ‘een pandemie binnen de pandemie’ door de nieuwe coronavarianten.

Het zoveel mogelijk schrappen van niet-essentiële reizen geldt zowel voor reizen van buiten Europa naar de EU als tussen de lidstaten. Reizigers die toch willen komen, moeten een negatieve testuitslag kunnen overhandigen en in quarantaine gaan. ‘Het is van groot belang dat er niet gereisd wordt. Het is asociaal om nu te reizen als dat niet strikt noodzakelijk is, omdat je het virus kunt exporteren naar een ander land of importeren in Nederland', aldus premier Rutte.

Quarantaine-controles

Meer dan nu zal de quarantaine gecontroleerd worden, ook door reizigers te verplichten hun reisschema en verblijfplaatsen bekend te maken. Er bestaan al reisbeperkingen sinds medio vorig jaar, maar de controle erop laat in veel lidstaten te wensen over. Twaalf lidstaten registreren volgens EU-ambtenaren überhaupt niet wie er binnenkomt. De Commissie komt begin volgende week met uitgewerkte voorstellen voor de reisbeperkingen.

De leiders vrezen dat zonder het ontmoedigingsbeleid het aantal besmettingen weer omhoog schiet. Dat leidt tot nieuwe beperkingen en betekent dat winkels, restaurants en cafés nog langer gesloten blijven. Nederland besloot eerder deze week al tot een verbod op vliegreizen uit onder meer Zuid-Afrika en het Verenigd Koninkrijk. Grenscontroles tussen de EU-landen willen de leiders voorkomen, al sloot bondskanselier Merkel ze als laatste redmiddel tegen de pandemie niet uit.

Meer checks op virustype

De regeringsleiders willen verder meer positieve testen onderzoeken op het precieze virustype. Alleen op die manier kunnen nieuwe varianten snel opgespoord worden. Op dit moment wordt minder dan 1 procent van de positieve tests onderzocht, de Commissie wil dat naar minimaal 5 procent verhogen, het liefst 10 procent. Rutte en zijn collega’s legden zich echter niet op een percentage vast.

Dat deden ze ook niet bij de ambitieuze doelstelling van de Commissie dat deze zomer minimaal 70 procent van alle volwassenen in alle lidstaten gevaccineerd moet zijn. Nu schommelt dat percentage rond de 1 procent. Verschillende leiders vinden 70 procent onrealistisch hoog, volgens de Commissie is deze ambitie juist nodig om de landen in beweging te krijgen. ‘Onze experts zeggen dat het wel degelijk haalbaar is’, aldus een Commissie-ambtenaar.

Vaccinatiekaart

De oproep van de zuidelijke landen om een vaccinatiekaart in te voeren, krijgt onvoldoende steun. Griekenland en Portugal willen dat zo’n vaccinatiekaart reizen mogelijk maakt en daarmee het toerisme weer op gang brengt. Landen als Nederland en Duitsland vinden het veel te vroeg hiervoor. Er is nog nauwelijks iemand gevaccineerd en het is onzeker of iemand na vaccinatie het virus niet meer verspreidt. Daarnaast is de discussie over voorrechten voor gevaccineerden (reizen) beladen: het leidt tot discriminatie en druk op mensen om zich te laten inenten. Von der Leyen denkt dat dit debat over enkele maanden wel gevoerd kan worden.

Von der Leyen beloofde de lidstaten meer zekerheid over de levering van bestelde vaccins. Nogal wat leiders toonden zich ongerust nadat BioNTech-Pfizer vorige week tijdelijk de productie verlaagde. Inmiddels is die ‘hapering’ voorbij, maar Von der Leyen zegde toe de zes vaccinfabrikanten waarmee de lidstaten contracten hebben bij de les te houden.

In totaal heeft de EU ruim twee miljard vaccindoses besteld bij de zes fabrikanten. Als die allemaal komen - vier wachten nog op goedkeuring - zijn dat er veel meer dan de EU nodig heeft. Von der Leyen kondigde aan overbodige vaccins aan buurlanden ter beschikking te stellen. Het benodigde aantal doses voor de 450 miljoen EU-burgers komt niet in gevaar, verzekerde Von der Leyen.  

Lees ook

Virusmutanten dwingen Nederlanders terug het huis in
Vanuit het zuiden rukken twee virusvarianten op waarvan je nogmaals ziek kunt worden als je al eerder corona hebt gehad. En vanuit het westen is daar de Britse variant, die zich tot anderhalf keer sneller verspreidt. Vandaar dat het kabinet zegt: de grenzen dicht voor de virussen uit het zuiden, en ’s avonds de voordeuren op slot tegen het virus uit het westen.

Virologen slaan alarm: coronamutanten kunnen opnieuw infecteren
Het coronavirus is bezig te ontsnappen aan de greep van ons immuunsysteem. Tot wel de helft van eerder geïnfecteerde mensen zouden de Zuid-Afrikaanse en Braziliaanse variant van het virus kunnen krijgen. Aanwijzingen of daardoor ook vaccins minder goed werken, zijn er nog niet.

Podcast: Help, daar komen de mutantvirussen!
De Britse variant, de Zuid-Afrikaanse variant, de Braziliaanse variant; hoe ontstaan zulke mutaties? Hoe gevaarlijk zijn ze? Zijn onze vaccins er wel tegenop gewassen? Maarten Keulemans en wetenschapsredacteur Maartje Bakker praten je bij ineen nieuwe aflevering van Ondertussen in de kosmos.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden