EU buigt voor Oost-Europees verzet en past asielquota aan

De Europese Commissie buigt voor het verzet van de Oost-Europese lidstaten tegen Brusselse asielquota. Zij zal haar voorstel voor een bindend spreidingsmechanisme bij toekomstige vluchtelingencrises aanpassen.

Migranten bij de Hongaarse grens. Beeld null
Migranten bij de Hongaarse grens.

'Ik heb goed geluisterd naar het debat. Het is duidelijk dat we ons nader moeten beraden op nieuwe vormen van flexibiliteit. De Commissie staat daar open voor', zei Europees Commissaris Avramopoulos (Migratie) donderdag na afloop van overleg met de Europese ministers voor Justitie en Binnenlandse Zaken. De Slowaakse minister Kalinak - een van de meest uitgesproken tegenstanders van Brusselse asielquota - toonde zich opgetogen. 'Het compromis zal iedereen tevreden stellen', aldus Kalinak.

Het in mei gepresenteerde voorstel van de Commissie schrijft voor dat als een lidstaat overspoeld wordt door vluchtelingen, de andere EU-landen een deel van de migranten overnemen. De verdeelsleutel is onder meer gebaseerd op de welvaart en het werkloosheidspercentage. Lidstaten kunnen in het Commissieplan hun asielquota afkopen door 200 duizend euro per geweigerde vluchteling te betalen.

Vooral Polen, Hongarije, Slowakije en Slovenië reageerden furieus op het voorstel. Zij drongen afgelopen maanden aan op 'flexibele solidariteit': andere bijdragen dan geld om geen migranten op te hoeven nemen. De Hongaarse premier Viktor Orbán kondigde twee weken geleden nieuw verzet aan, na het door hem referendum tegen Brusselse asielplannen.

Kalinak wees donderdag naar de bestaande afspraak tussen zijn land en Wenen waarbij Slowakije tijdelijk vluchtelingen opvangt die in Oostenrijk asiel moeten aanvragen. 'Dat is een voorbeeld van andere solidariteit', aldus Kalinak. Ook het sturen van politieagenten of asielexperts naar het nieuwe Europees Grens Agentschap, zou een alternatief kunnen zijn voor het opnemen van asielzoekers.

De Hongaarse premier Orbán leidt het verzet tegen de asielquota. Beeld null
De Hongaarse premier Orbán leidt het verzet tegen de asielquota.

Drukmiddel

Duitsland, Nederland, Zweden en Finland, landen die verhoudingsgewijs veel migranten ontvangen, steunden het Commissievoorstel. De Duitse minister van Binnenlandse Zaken De Maizière liet bij aanvang van het overleg echter blijken het idee van 'flexibele solidariteit' serieus te willen onderzoeken. Berlijn hoopt dat met een betere bewaking van de Europese buitengrenzen, vluchtelingencrises zoals in 2015 - toen meer dan een miljoen migranten de EU binnenkwam - nooit meer zullen voorkomen.

'Flexibiliteit is een wezenlijk onderdeel van ons werk om tot een compromis te komen', zei Avramopoulos. Hij hoopt dat het nieuwe crisismechanisme uiterlijk volgende zomer wordt goedgekeurd. De Commissaris benadrukte dat er niets verandert aan de reeds bij wet vastgelegde spreiding over Europa van 160 duizend vluchtelingen in Griekenland en Italië. Die herverdeling verloopt zeer moeizaam. De Maizière bood zijn Griekse collega opnieuw aan 500 vluchtelingen per maand op te nemen, maar dan moet Athene die mensen wel klaar hebben staan. Griekenland op zijn beurt beticht de andere EU-landen ervan niet thuis te geven bij het accepteren van de vluchtelingen.

De ministers willen verder snel dwingende afspraken met Afrikaanse landen om hun migranten - die via Italië de EU binnenkomen - terug te nemen. Het eerste op de lijst staan Mali, Niger, Nigeria, Senegal en Ethiopië. Migranten uit deze landen komen vrijwel nooit in aanmerking voor een verblijfsvergunning. Als drukmiddel dreigt de EU handelsvoordelen en EU-subsidies in te trekken. Vorige week ondertekende de EU een soortgelijk terugneemakkoord met Afghanistan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden