EU blaft wel, maar bijt Vladimir Poetin nog niet

Heeft de dood van bijna 300 onschuldige vliegtuigpassagiers de wereld voor het Nederlandse kabinet veranderd, die wereld zelf is dat niet. Als vanouds slaagden de EU-ministers van Buitenlandse Zaken er dinsdag door verdeeldheid niet in het neerhalen van de Maleisische Boeing - vermoedelijk met een raket van Russische makelij - van een scherp antwoord te voorzien.

BRUSSEL - Na ruim zes uur debat besloten minister Timmermans en zijn EU-collega's tot uitbreiding van de zwarte lijst met bedrijven en personen uit Rusland en Oekraïne waarvan de financiële tegoeden in Europa bevroren zijn. Een voornemen dat de Europese regeringsleiders vorige week al bekend maakten. Hoeveel mensen erbij komen, wordt donderdag pas duidelijk. Canada deed dinsdag alvast 14 nieuwe separatisten in de ban.

Verder riepen de EU-ministers Rusland op - niet voor het eerst - de wapenhulp aan de Oekraïense separatisten stop te zetten. Bovendien moet Moskou zijn invloed op de rebellen aanwenden zodat het onderzoek naar de vliegtuigramp ongehinderd en snel kan worden afgerond. Doet Rusland dat niet, dan kan het geconfronteerd worden met nieuwe, scherpere sancties, waaronder economische strafmaatregelen, kapitaalrestricties en beperkingen van wapen- en technologieleveranties. De EU neemt twee dagen de tijd om de precieze sanctielijst op te stellen, opvallend want er ligt sinds april al een uitputtend overzicht.

Of de extra sancties er komen, vergt een nieuw besluit van de regeringsleiders. Die toonden zich tot nog toe huiverig over het starten van een handelsoorlog met repercussies voor de Europese economieën. Donderdag komt ook hierover mogelijk duidelijkheid.

Volgens minister Timmermans is het resultaat van het overleg met zijn collega's geen 'slappe hap'. Hij had niet om andere maatregelen gevraagd, al mocht Nederland als meest getroffen natie het initiatief nemen. Nederland wil eerst de lichamen van de 298 doden repatriëren, het onderzoek naar de ramp afsluiten en eventuele schuldigen berechten. Harde strafmaatregelen werken dan mogelijk contraproductief. Het rampgebied ligt immers in een oorlogszone.

Naast deze pragmatische overwegingen, is de EU al maanden zwaar verdeeld over een steviger aanpak van Rusland. Tekenend is dat Frankrijk ook dinsdag nog steeds weigerde de geplande verkoop van twee oorlogsschepen aan Moskou af te zeggen, een order ter waarde van de 1,2 miljard euro. Terwijl Groot-Brittannië, Zweden en de Baltische staten deze wapendeal totaal onbegrijpelijk noemen. 'Een wapenembargo had er allang moeten zijn', zei de Zweedse minister Bildt. 'Die T64-tanks waarmee de rebellen rondrijden, koop je niet in de buurtsuper. Rusland breekt sinds dit voorjaar systematisch al zijn beloften aan de EU.'

Ook als de EU tot een wapenembargo zou overgaan, heeft Parijs overigens niets te vrezen. Een eventuele boycot treft volgens Timmermans alleen nieuwe orders.

De recente geschiedenis leert dat de EU het roer pas omgooit als er sprake is van een crisis die haar voortbestaan bedreigt. Het bijna-faillissement van Griekenland, Ierland en Portugal was voor de lidstaten aanleiding de meningsverschillen over economisch beleid terzijde te schuiven en de euro te redden. De mogelijke onderbreking van de stroom olie en gas uit Russisch gas, verenigt de lidstaten eveneens. Het neerschieten van een passagierstoestel doet dat misschien vanaf donderdag.

pagina 27 commentaar

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden