Update

EU: binnen week voorstel nieuwe sancties Rusland

De Europese Unie gaat 'met spoed' nieuwe economische sancties tegen Rusland voorbereiden wegens de aanhoudende Russische agressie tegen buurland Oekraïne. Europese regeringsleiders en staatshoofden hebben dat gisteren op hun top in Brussel besloten.

Premier Rutte arriveert in Brussel voor overleg met zijn Europese collega's. Foto belga

De Europese Commissie moet snel met voorstellen komen. Die kunnen uiterlijk over een week worden ingediend, aldus Europees president Herman Van Rompuy na afloop van de top. De stap werd toegejuicht door de Amerikaanse regering. In een verklaring laat de VS weten dat de beslissing van de EU getuigt van steun aan Oekraïne.

Europa probeert al sinds maart Rusland onder druk te zetten in de hoop dat Moskou de spanningen afbouwt. Aanvankelijk nam de EU 'gerichte maatregelen' tegen specifieke personen en bedrijven. Eind juli legde de EU zwaardere, economische sancties op. Het neerschieten van een passagierstoestel van Malaysia Airlines boven het oosten van Oekraïne was de druppel die de emmer deed overlopen. Het vliegtuig uit Amsterdam is vermoedelijk neergehaald door pro-Russische separatisten die worden gesteund door Moskou.

'Ernstige escalatie'
Ondanks de zwaardere strafmaatregelen blijft Moskou doorgaan met het leveren van wapens aan de separatisten. Bovendien zijn er sterke aanwijzingen dat Russische troepen meevechten op Oekraïens grondgebied.

Van Rompuy sprak over een 'ernstige escalatie' van de situatie in de afgelopen dagen. Als de spanningen niet afnemen en als Rusland zich niet terugtrekt van Oekraïens grondgebied, zal Europa bereid zijn verdere maatregelen te nemen. De eerste sancties laten al duidelijk hun effect zien, aldus Van Rompuy.

Zeer zorgwekkend
Minister-president Mark Rutte noemde het gedrag van Rusland voorafgaand aan de top zeer zorgwekkend. De regeringsleiders en staatshoofden van de Europese Unie bespraken de Russische steun voor de pro-Russische rebellen in het oosten van Oekraïne. Russische troepen vechten daar mee met de separatisten.

Rutte uitte zijn zorgen. Rusland doet niets om de situatie te stabiliseren, aldus de premier. Na afloop zei Rutte dat bestaande sancties kunnen worden uitgebreid. Ook zijn strafmaatregelen tegen andere economische sectoren mogelijk, maar daar wilde hij niet over uitweiden.

Sancties aanscherpen
De Franse president Hollande benadrukte bij aankomst op de top dat Europese leiders 'zich gedwongen kunnen zien' de sancties aan te scherpen als Moskou doorgaat met zijn militaire inmenging in Oost-Oekraïne. 'Wat er in Oekraïne gebeurt is zo ernstig dat de Europese leiders zich verplicht kunnen voelen om de reageren met meer sancties als de zaken zo blijven als ze zijn', aldus het Franse staatshoofd.

De Litouwse president Dalia Grybauskaite was nog stelliger over het gedrag van Moskou. 'Rusland voert oorlog met een land dat toenadering zoekt tot Europa. En dus is Rusland praktisch in staat van oorlog met Europa.' Ook wil zij dat Europa wapens gaat leveren aan Oekraïne, zodat het land zich kan verdedigen.

De Franse president François Hollande arriveert in Brussel. Foto afp

VS en Oekraïne blij met sancties
De Verenigde Staten staan achter het besluit van de Europese Unie om nieuwe economische sancties tegen Rusland voor te bereiden. Het Witte Huis liet weten daar samen naar te willen kijken.

De Oekraïense president Petro Porosjenko moedigde dat besluit direct aan. 'Ik denk dat we heel dicht bij een situatie zijn die straks niet meer om te draaien is', zei Porosjenko. 'Die situatie is een totale oorlog.' Volgens hem is de situatie in Oekraïne de afgelopen dagen verslechterd.

Premier Robert Fico van Slowakije ziet daarentegen helemaal niets in nieuwe strafmaatregelen. Ze zouden averechts werken. Hij vindt nieuwe sancties 'betekenisloos' en wil eerst afwachten of de bestaande sancties effect hebben. Fico dreigt dan ook een veto uit te spreken tegen nieuwe acties die de Slowaakse economie treffen. Slowakije is voor zijn gasproductie grotendeels afhankelijk van Rusland.

Mensen die het geweld in Oost-Oekraïne zijn ontvlucht verzamelen bij een treinstation. Foto reuters
Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.