EU begint op kousenvoeten in Kosovo

De Verenigde Naties en de Europese Unie hebben begin deze week een akkoord getekend over de overdracht van de gebouwen, voertuigen en andere spullen van de VN-missie in Kosovo....

Van onze verslaggeefster Leen Vervaeke

Aflopende contracten worden niet meer verlengd, kondigde de VN-woordvoerder in Kosovo aan, zodat het VN-personeel in Kosovo tegen het eind van de herfst met 70 procent is gereduceerd. Tegelijk zullen vanaf nu iedere week honderd EU-medewerkers in Kosovo arriveren, aldus een anonieme EU-bron in de Kosovaarse krant Koha Ditore.

Het is duidelijk: de vervanging van Unmik, de VN-missie die negen jaar het hoogste bestuur vormde in het naoorlogse Kosovo, door Eulex, de EU-missie die de prille staat verder moet begeleiden na de onafhankelijkheid, is deze week begonnen. Niet zoals vooraf gepland – met een officiële overdracht op 15 juni, drie maanden na de Kosovaarse onafhankelijkheidsverklaring – maar veel later en vooral veel discreter.

De reden daarvoor is dat de overdracht van Unmik naar Eulex op een nogal wankele basis is gestoeld. Door het verzet van de Russen kreeg de vervanging van de VN-missie, die zich neutraal moet opstellen over de status van Kosovo, door de EU-missie Eulex, die uitgaat van een onafhankelijk Kosovo, niet de benodigde goedkeuring in de VN-Veiligheidsraad.

VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon maakte daarom gebruik van een noodgreep: hij vaardigde een ‘reconfiguratie’ (lees: beperking tot een symbolische aanwezigheid) van Unmik uit, en nodigde de EU uit een deel van het werk over te nemen ‘onder de totale autoriteit van de VN’. Officieel vindt dus slechts een administratieve verschuiving plaats, maar in de praktijk neemt de EU het in Kosovo gewoon over van de VN.

Omwille van die gekunstelde constructie doen de missies er alles aan om de aandacht af te wenden van de overgang van Unmik naar Eulex. Het akkoord over de overdracht van gebouwen en voertuigen van begin deze week werd door de Unmik-woordvoerder relativerend ‘een technisch akkoord’ en ‘een memo’ genoemd.

De Serviërs en Russen nemen met die sussende formuleringen geen genoegen. ‘De alarmbellen zijn gaan rinkelen dat de Eulex-missie door de achterdeur naar binnen zou kunnen komen’, zei Oliver Ivanovic, staatssecretaris in het Servische ministerie voor Kosovo, woensdag voor de Servische tv-zender B92.

‘Het proces van de reconfiguratie van Unmik is begonnen (*) zonder toestemming van alle betrokken partijen en zonder de goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad’, reageerde de Servische minister van Buitenlandse Zaken Vuk Jeremic. ‘Ik denk dat dit een grote vergissing is.’ Jeremic is net in New York geweest, waar hij de Algemene Vergadering van de VN heeft opgeroepen het oordeel van het Internationaal Gerechtshof te vragen over de legaliteit van de Kosovaarse onafhankelijkheid.

De Russische ambassadeur in Belgrado kondigde aan dat Rusland protest zou aantekenen bij de VN tegen deze ‘illegale stappen’. Maar voorlopig gaat de ‘reconfiguratie’ gewoon door. Op dit moment zijn er 380 internationale medewerkers van Eulex in Kosovo; tegen het einde van de herfst, of uiterlijk eind dit jaar, moeten het er 1900 zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden